(މިއީ ދަނޑުވެރިކަމާއި ދިރޭތަކެއްޗާ ބެހޭ ވުޒާރާއިން ސަރުކާރުގައި ޝާއިއުކުރި ލިޔުމެއް)
ބަޓާނާ ނުވަތަ ސްކުއަޝް އަކީ ފިނި މޫސުމުގެ ތަރުކާރީއެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވޭ، ދިގު މުއްދަތަކަށް ރައްކާކުރެވޭ ބާވަތެކެވެ. ރާއްޖޭގައިވެސް މަޤްބޫލު މި ތަރުކާރީ ރިހަ ކެއްކުމާއި، ކުޑަކުދިންނަށް ބަކުން ތައްޔާރުކުރުމާއި، ސްޓީމްކޮށްގެންނާއި އަވަނުން ފިހެގެން ކެއުމުގައި ބޭނުންކުރެވެއެވެ.
ބިން ތައްޔާރުކުރުން:
ބަޓާނާއަށް އެންމެ ރަނގަޅީ ނިސްބަތުން ދޫ (ވެލި ގިނަ) ފަސްގަނޑެކެވެ. ބަޓާނާ އިންދުމަށް ވަޅު ނުވަތަ ބެޑު ތައްޔާރުކުރެވިދާނެއެވެ. ވަޅު ތައްޔާރުކުރާނީ އަނގަމަތީގައި 2 ފޫޓް އަދި ފުންމިނުގައި 18 އިންޗި ހުންނަ ވަރަށެވެ. ދެ ވަޅުގެ ދެމެދުގައި 8-10 ފޫޓު ބެހެއްޓިދާނެއެވެ. ބެޑުގައި އިންދާނަމަ، ބެޑުގެ ފުޅާމިނުގައި 18 އިންޗި އަދި ދެގަހުގެ ދެމެދުގައި 12 އިންޗި ބަހައްޓަންވާނެއެވެ.
މުޑުވައްކުރުން:
މުޑުވައްކުރާނީ ތައްޔާރީ މުޑުވައް ޕެކެޓް ހޯދައިގެންނެވެ. މުޑުވައްކުރަން ރަނގަޅީ ވާރޭ ނުވެހޭ ދުވަސްވަރެއްގައި، އަވި ރަނގަޅަށް ލިބޭ ތަނެއްގައެވެ. ބަޓާނާ އިންދަން އެންމެ ރަނގަޅީ ސީދާ ބިމުގައި، 1 އިންޗި ފުންމިނުގައެވެ. ވަޅުގައި އިންދާނަމަ، ކޮންމެ ވަޅެއްގައި 10 އޮށް އިންދައި 6-8 ވެޔޮ ދުއްވިދާނެއެވެ.
މައު ޖެއްސުން:
މައު ޖެއްސުމަށް އެންމެ ރަނގަޅީ ހެނދުނުގެ ވަގުތުގައެވެ. ކޮންމެ ވެލަކުން 3-5 މައު ޖައްސައި، މޭވާ ހެޔޮ ކުރެވޭތޯ މަސައްކަތް ކުރެވިދާނެއެވެ.
ބެލެހެއްޓުން:
ގަސްތަކަށް ގަވާއިދުން ކާނާ ދީ ބެލެހެއްޓުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ. ފެންދިނުމުގައި ގަހުގެ ބުޑަށް ފެން ދިނުމަކީ ރަނގަޅު އާދައެކެވެ. ވެޔޮ ހެދެމުންދާއިރު، މައިކުރީގެ 5-7 ވަނަ ފަތުން ތިރިން ހުރިހާ ބަނޑުކުރިއެއް ކޮށައި، އޭގެ މަތިން އަންނަ ބަނޑުކުރިތަކުން 2-3 ފަތް ބެހެއްޓުމަށްފަހު ކުރި ބުރިކޮށްލުމަކީ މޭވާ ހެޔޮ ކުރުމަށާއި، އޭގެ ރަހަ ރަނގަޅު ކުރުމަށް ކުރެވިދާނެ ކަމެކެވެ.
ކެނޑުން:
ގިނަ ވެރައިޓީތައް 3 މަސް ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ކަނޑާ ނިންމާލެވެއެވެ. ބަޓާނާ ހަރުވުމުން، އޭގެ ތަނޑީގައި އިންނަ ނަރުވާ ބުޑާ ހަމައަށް ހިކޭނެއެވެ. ރައްކާކުރެވޭ މުއްދަތު އިތުރުކުރަން ބޭނުންނަމަ، ބަޓާނާގެ ތަނޑިއަށް މުށިކުލަ އަރަންދެން ބެހެއްޓިދާނެއެވެ.
އިތުރު ލަފާ:
1. ބަލިތަކުން ރައްކާތެރިވުން:
ބަޓާނާ ގަސްތަކަށް އެންމެ ބޮޑަށް ޖެހޭ ބަލިތަކަކީ ފަނިފަކުސާއިން ޖެހޭ ބަލިތަކާއި ފަންގަސް ބަލިތަކެވެ. މި ބަލިތަކުން ރައްކާތެރިވުމަށް ގަވާއިދުން ގަސްތައް ބަލާ ޗެކްކުރުމާއި، ބޭނުންވެއްޖެ ހިނދެއްގައި އެކަށީގެންވާ ފަރުވާ ދިނުން މުހިންމެވެ.
2. ދަނޑުބިން ސާފުކޮށް ބެލެހެއްޓުން:
ވިނަ އަދި އެހެނިހެން ނޭދެވޭ ގަސްތައް ނައްތާލުމަކީ ބަޓާނާ ގަސްތަކަށް ރަނގަޅަށް ކާނާ ލިބި، ދުޅަހެޔޮކަމާއެކު ހެދުމަށް މަގުފަހިވާނެ ކަމެކެވެ.
3. ރޯޓޭޝަން ކްރޮޕިންގ:
ކޮންމެ އަހަރަކު އެއް ބާވަތެއްގެ ތަރުކާރީ އެއް ބިމެއްގައި ނާއްދާ، އެކި އަހަރު އެކި ބާވަތްތައް އިންދުމަކީ ބިމުގެ ފެންވަރު ދެމެހެއްޓުމަށާއި ބަލިތައް މަދުކުރުމަށް ވަރަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ.
4. ޕެސްޓިސައިޑް ބޭނުންކުރުން:
ޕެސްޓިސައިޑް ބޭނުންކުރާނަމަ، އޯގަނިކް ނުވަތަ ދިރޭތަކެއްޗަށް ގެއްލުން ކުޑަ ބާވަތްތައް ބޭނުންކުރުމަށް އިސްކަންދޭންވާނެއެވެ. އަދި ބޭނުންކުރާއިރު ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅުތައް އަޅަންވާނެއެވެ.
5. ފެނާއި ކާނާ ދިނުން:
ބަޓާނާ ގަސްތަކަށް ބޭނުންވާ މިންވަރަށް ފެނާއި ކާނާ ލިބޭކަން ކަށަވަރުކުރަންވާނެއެވެ. ނަމަވެސް ގިނަ މިންވަރަކަށް ފެންދިނުމުން ބަލިތައް ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު އިތުރުވާނެތީ، މެދުމިނުގައި ފެންދޭންވާނެއެވެ.
ބަޓާނާ އަކީ ރާއްޖޭގައި ވަރަށް މަޤްބޫލު، ފަސޭހައިން ހެއްދޭ ތަރުކާރީއެކެވެ. މި ރިޕޯޓުގައި ހިމެނިފައިވާ މަޢުލޫމާތުތަކާއި ލަފާތައް ބޭނުންކޮށްގެން، ކޮންމެ ދަނޑުވެރިއަކަށްވެސް ރަނގަޅު ފެންވަރެއްގެ ބަޓާނާ އުފެއްދުމަކީ ކުރެވިދާނެ ކަމެކެވެ. ބަޓާނާ ހެއްދުމުގައި ކާމިޔާބު ހޯދުމަށް ގަވާއިދުން ބެލެހެއްޓުމާއި، ކެތްތެރިކަމާއެކު މަސައްކަތްކުރުން މުހިންމެވެ. މިގޮތަށް ޢަމަލުކޮށްފިނަމަ، ރަނގަޅު އަދި ފައިދާހުރި ބަޓާނާ އުފެއްދުމުގެ އުފާ ކޮންމެ ދަނޑުވެރިއަކަށްވެސް ލިބިގެންދާނެއެވެ.
