ޑިމޮކްރެޓިކް ރިޕަބްލިކް އޮފް ކޮންގޯ (ޑީއާރުސީ) ގެ ޓެންކޭ ފުންގުރުމޭ ކޯބާލްޓް މައިނުން ވިހަ މާއްދާތަކެއް ފެންއާރުތަކަށް ބޭރުވި ކަމަށް ރިޕޯޓްކުރުމާ ގުޅިގެން، ބައިނަލްއަގުވާމީ ފެންވަރުގައި ކަންބޮޑުވުން އުފެދިއްޖެއެވެ. މި ހާދިސާގެ ސަބަބުން ދުނިޔޭގެ މަޢުދަން ސަޕްލައި ޗެއިންތަކުގައި ހުރި ތިމާވެށީގެ ނުރައްކާތަކަށް ވަނީ އަލުން ސަމާލުކަން ހުއްޓިފައެވެ.
މި ލީކުގެ ސަބަބުން އެ ސަރަހައްދުގެ ބޯ ފެނުގެ ވަސީލަތްތައް ތަޣައްޔަރުވެ، ދަނޑުބިންތަކަށް ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބިފައިވާ ކަމަށް ބުނެ އެ ސަރަހައްދުގެ ރައްޔިތުންނާއި ތިމާވެށީގެ ޖަމިއްޔާތަކުން ދަނީ ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރަމުންނެވެ. ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކަށް މިހާރު ވަނީ މި ހާދިސާ ތަހގީގުކޮށް ބަލައި، ޒިންމާވާންޖެހޭ ފަރާތްތައް ޖަވާބުދާރީ ކުރުވުމަށް ބާރުއަޅާފައެވެ.
ދުނިޔޭގެ ކޯބަލްޓް މައުދަންގެ ސަޕްލައިގެ 70 އިންސައްތައަށްވުރެ ގިނަ ބައި ހިއްސާ ކުރަނީ ކޮންގޯއިންނެވެ. މިއީ އިލެކްޓްރިކް އުޅަނދުތަކުގެ ބެޓެރި އާއި އިއާދަކުރަނިވި ހަކަތަ ރައްކާކުރާ ނިޒާމުތަކަށް ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި މަޢުދަނެކެވެ. މި މަޢުދަން ސާފުކުރުމާއި ޕްރޮސެސް ކުރުމުގައި ޗައިނާ އިން އިސް ދައުރެއް އަދާކުރެއެވެ. މި ހާދިސާއާ ގުޅިގެން މުޅި ސަޕްލައި ޗެއިންގައި ހުރި ތިމާވެށީގެ ރައްކާތެރިކަމުގެ މިންގަނޑުތަކާ މެދު ވަނީ ސުވާލު އުފެދިފައެވެ.
ތިމާވެށީގެ މާހިރުން ފާހަގަކުރާ ގޮތުގައި، މިއީ އެ ސަރަހައްދުގައި ކުރިމަތިވަމުންދާ ދިގު މުއްދަތުގެ މައްސަލަތަކުގެ ތެރެއިން ކަމެކެވެ. ގަވާއިދުތައް ތަންފީޒުކުރުން ބަލިކަށިވުމާއި ގުދުރަތީ ވަސީލަތްތަކަށް އޮތް ބާރު ބޮޑުވުމުގެ ސަބަބުން، މައިންތައް ކައިރީގައި ދިރިއުޅޭ މީހުންނަށް އޮތް ނުރައްކާ ވަނީ އިތުރުވެފައެވެ. މީގެ ކުރިންވެސް ތަޣައްޔަރުވުމާއި، ދަނޑުބިންތައް ގެއްލުމާއި، ސިއްހީ މައްސަލަތައް ކުރިމަތިވާ ކަމުގެ ޝަކުވާތައް ރައްޔިތުން ވަނީ ހުށަހަޅާފައެވެ.
އިންޑަސްޓްރީ އެނަލިސްޓުން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި، ކޮންގޯގެ މައިނިންގ ދާއިރާއަށް ކުރާ އެމެރިކާއާއި ޗައިނާގެ އިންވެސްޓްމަންޓްތަކުގެ ސަބަބުން އިގްތިސާދީ ކުރިއެރުން ލިބުނު ނަމަވެސް، ބެލެހެއްޓުމާއި ސުޕަވިޜަންގެ ދާއިރާގައި ބޮޑެތި ހުސްކަންތައްތަކެއް ހުރިކަން މި ހާދިސާއިން ހާމަވެއެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ތިމާވެށީގެ އަދި އިޖުތިމާއީ މިންގަނޑުތައް ހަރުދަނާ ކުރުމަށް ބައިނަލްއަގުވާމީ ފެންވަރުގައި ކުރާ މަސައްކަތްތައް އިތުރަށް ވަރުގަދަވެގެންދާނެ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ.
