ޕާކިސްތާނުގައި ޖިންސީ އަނިޔާގެ ތަފާސްހިސާބުތަކުން ހަގީ މަންޒަރު އޮޅޭ

ލާހޯރުގެ ޔުނިވަރސިޓީއެއްގައި ދަރިވަރަކު އޮކްޓޫބަރު 2024 ގައި ރޭޕްކުރި ކަމަށް ބުނާ މައްސަލައަކާ ގުޅިގެން ޕަންޖާބު ޕްރޮވިންސްގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި ދަރިވަރުން ބޮޑެތި މުޒާހަރާތަކެއް ކުރިއަށް ގެންދިޔައެވެ. ރާވަލްޕިންޑީގައި ފުލުހުން ކޮލެޖު ކުދިންނާ ދެކޮޅަށް ކަރުނަގޭސް ބޭނުންކުރިއިރު، މުޅި ޕްރޮވިންސްގެ ހުރިހާ ސްކޫލްތަކާއި ޔުނިވަރސިޓީތައް 48 ގަޑިއިރަށް ބަންދުކުރަން ޖެހުނެވެ. ބޮޑުވަޒީރު ވަގުތުން ތަޙުޤީޤެއް އިޢުލާނު ކުރެއްވިއިރު، ޤައުމީ ޓީވީ ޗެނަލްތަކުން ހަފުތާއެއްވަންދެން މި ޚަބަރު ދެއްކިއެވެ.

ޕާކިސްތާނުގައި ޖިންސީ އަނިޔާއާ ދެކޮޅަށް ރައްޔިތުން ނުކުމެ، ނިޒާމު ހަލަބޮލިކޮށްލާ މަންޒަރަކީ މިއީއެވެ. ނަމަވެސް މިއީ މުޅި ޤައުމުގެ ހާލަތެއް ނޫނެވެ. މިފަދަ ހޭލުންތެރިކަމާއި ރިޕޯޓްކުރުންތައް ހިނގަނީ ހަމައެކަނި ޕަންޖާބުގައެވެ.

ސަސްޓެއިނަބަލް ސޯޝަލް ޑިވެލޮޕްމަންޓް އޯގަނައިޒޭޝަން ގެ 2024 ވަނަ އަހަރުގެ ރިޕޯޓުން ދައްކާގޮތުގައި، ޕާކިސްތާނުގައި ރަސްމީކޮށް ރަޖިސްޓްރީކުރި 5,339 ރޭޕް މައްސަލައިގެ ތެރެއިން 4,641 މައްސަލަ ރަޖިސްޓްރީކޮށްފައިވަނީ ޕަންޖާބުގައެވެ. މިއީ މުޅި ޤައުމުގެ 87 އިންސައްތައެވެ. އެއާ ޚިލާފަށް ސިންދުގައި 243، ޚައިބަރް ޕަޚްތޫންޚުވާގައި 258، އަދި ބަލޮޗިސްތާނުގައި ރަޖިސްޓްރީކޮށްފައިވަނީ އެންމެ 21 މައްސަލައެވެ.

މި ހިސާބުތަކުން ފުރަތަމަ ހީވެދާނެ އެއްޗަކީ ޕަންޖާބުގައި އަނިޔާވެރި ފިރިހެނުން ގިނައީ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް މާހިރުން ބުނާގޮތުގައި އެއީ ކުށްހީއެކެވެ. މިއީ ކުށް ގިނަވުމެއް ނޫނެވެ. މިއީ މައްސަލަ ރިޕޯޓްކުރާ ނިޒާމެއް އެހެން ސަރަޙައްދުތަކުގައި ނެތުމުގެ ނަތީޖާއެވެ.

އާބާދީގައި 15 މިލިއަން މީހުން އުޅޭ ބަލޮޗިސްތާނުގައި އަހަރަކު 21 ރޭޕް މައްސަލަ ރިޕޯޓްކުރުމަކީ އެ ސަރަޙައްދު އަމާންވުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ނިޒާމު ސުމަކަށް ގޮސްފައިވުމެވެ. އެ 21 މައްސަލައިގެ ތެރެއިން އެކަކަށްވެސް ކުށް ސާބިތެއް ނުވެއެވެ. ސިންދުގެ 243 މައްސަލައިންވެސް އެކަކަށްވެސް އަދަބެއް ނުލިބެއެވެ. ޚައިބަރް ޕަޚްތޫންޚުވާގައި ސާބިތުވީ އެންމެ މައްސަލައެކެވެ. މުޅި ޤައުމީ ފެންވަރުގައި ކުށް ސާބިތުވާ ރޭޓަކީ އެންމެ 0.5 އިންސައްތައެވެ.

މި ނިޒާމުގެ ތެރެއިން ފެންނަ ހިތްދަތި ހަޤީޤަތްތަކަކީ ހަމައެކަނި ހިސާބުތަކެއް ނޫނެވެ. މެއި 5، 2026 ގައި ޕަންޖާބުގެ ބުރޭވާލާގައި، އުމުރުން 9 އަހަރާއި 11 އަހަރާއި 14 އަހަރުގެ ތިން އަންހެން ދަރިންނަށް 6 މަސްވަންދެން ޖިންސީ އަނިޔާކުރި ބަފަޔަކު ހައްޔަރުކުރެވުނީ އެ ކުދިން މަންމަ ކިޔައިދިނުމުންނެވެ. ހިއުމަން ރައިޓްސް ކޮމިޝަނުން ބުނާގޮތުގައި 95 އިންސައްތަ ކުޑަކުދިންނަށް ކުރާ ޖިންސީ އަނިޔާ ހިނގަނީ ގޭތެރެއިން، އާއިލާގެ މީހުންގެ ފަރާތުންނެވެ. ނަމަވެސް މި މައްސަލަވެސް ރަސްމީ ރިޕޯޓަކަށްވީ ޕަންޖާބުގައި ކޮންމެވެސް ވަރެއްގެ ނިޒާމެއް އޮތުމުންނެވެ.

މައްސަލަތައް ރިޕޯޓްނުކުރެވޭ ސަބަބުތައް ޕްރޮވިންސްތަކުގެ ސަގާފަތާއި ނިޒާމަށް ބަލައި ތަފާތުވެއެވެ.

• ސިންދު: މި ސަރަޙައްދުގައި އެންމެ ބޮޑު ހުރަހަކީ ފުލުހުންނެވެ. ސެޕްޓެމްބަރު 2024 ގައި ޕޯލިއޯ ކެމްޕޭނެއްގައި އުޅުނު އަންހެން މުވައްޒަފަކު ގޭންގް ރޭޕްކުރި މައްސަލަ ފުލުހުން ރަޖިސްޓްރީކުރީ ޑިސްޓްރިކްޓް އެޑްމިނިސްޓްރޭޝަނުން މަޖުބޫރުކުރުމުންނެވެ. މީގެ އިތުރުން، ސިންދުގައި ނުފޫޒުގަދަ ބޭފުޅުންގެ ފަރާތުން ނިކަމެތި ދަނޑުވެރިންގެ ދަރިންނަށް ކުރާ އަނިޔާތައް ފޮރުވުމާއި، ހިންދޫ އަދި ކްރިސްޓިއަން ކުދިން ވަގަށް ނަގައި، މަޖުބޫރުން ދީން ބަދަލުކޮށް "ކައިވެނީގެ" ނަމުގައި ކުރާ ޖިންސީ އަނިޔާތައް ރޭޕްގެ ލިސްޓުން މުޅިން އުނިކުރެވެއެވެ.

• ބަލޮޗިސްތާނު: މި ޕްރޮވިންސްގައި ދައުލަތުގެ ޤާނޫނަށްވުރެ ހަރުކަށި ޤަބީލާ ނިޒާމު ބާރުގަދައެވެ. މައްސަލަތައް ނިންމަނީ ސިއްރިއްޔާތުގައެވެ. "ބަލޮޗް ސަގާފަތުގައި އަންހެނުންނަށް ގަދަރުކުރޭ" ކަމަށް ބުނާ ބުނުމަކީ ޙަޤީޤަތް ފޮރުވަން ގެންގުޅޭ އައްޑަނައެކެވެ.

• ޚައިބަރް ޕަޚްތޫންޚުވާ: މިތަނުގައި ހުރަސްތައް ފެށެނީ އާއިލާގެ ތެރެއިންނެވެ. ޔުނިވަރސިޓީތަކުގައި ހިނގާ ޖިންސީ ފުރައްސާރައިގެ މައްސަލަތަކުގައި އަނިޔާ ލިބުނު ކުދިންނަށް މަޖުބޫރުކުރަނީ ހިމޭނުން ތިބުމަށެވެ. މުޅި އަހަރުގެ 258 މައްސަލައިން ސބިތުވީ އެންމެ މައްސަލައެކެވެ.

ޕަންޖާބުގައި 2016 އިން ފެށިގެން އަންހެނުންނަށް ކުރާ އަނިޔާތަކާ ދެކޮޅަށް ޚާއްޞަ ސެންޓަރުތަކާއި، އަންހެން ފުލުހުންގެ މަރުކަޒުތަކާއި، ހެލްޕްލައިންތައް ވަނީ ހަދާފައެވެ. މީގެ އިތުރުން ޤައުމީ މީޑިއާގެ ބޮޑުބައި އޮތީ އެ ސަރަޙައްދުގައެވެ. އެހެންކަމުން މައްސަލައެއް ނަންބަރަކަށް ވުމުގެ ފުރުޞަތު އެތަނުގައި ބޮޑެވެ.

ސަރުކާރުން 2021 ގައި ފާސްކުރި "އެންޓި-ރޭޕް އެކްޓް" ގެ ދަށުން ޚާއްޞަ ކޯޓުތަކާއި ފަންޑުތައް އުފެއްދިއެވެ. މާލީ އެހީތެރިކަމާއި ވަސީލަތްތައް ބަހަނީ ރަޖިސްޓްރީކުރާ މައްސަލަތަކުގެ އަދަދަށް ބަލައިގެން ކަމަށްވުމުން، ހުރިހާ ބަޖެޓެއްވެސް ދަނީ މައްސަލަ ރިޕޯޓްކުރާ ޕަންޖާބަށެވެ. ފުލުހުން ރިޕޯޓް ލިޔަން ދެކޮޅުހަދާ ސިންދާއި ބަލޮޗިސްތާނުގެ އަންހެނުންނަށް މި ޤާނޫނުން ލިބޭ ފައިދާއެއް ނެތެވެ.

ޖަނަވަރީ 2026 ގައި ސިންދުގެ ތުލް ސަރަޙައްދުގެ ޕޮލިސް ސްޓޭޝަނެއްގެ ތެރޭގައި، ޔުނީފޯމް އަޅައިގެން ތިބި 6 ފުލުހަކުވެގެން ބަންދުގައި ހުރި 17 އަހަރުގެ އަންހެން ކުއްޖަކު ރޭޕްކުރި މައްސަލައެއް ފެންމަތިވިއެވެ. ފުރަތަމަ އެފްއައިއާރްގައި އިސް އޮފިސަރުން ސަލާމަތްކުރަން އުޅުމުން، ފަހުން ފެޑެރަލް އިންވެސްޓިގޭޝަން އެޖެންސީއަށް ޖެހުނީ އައު މައްސަލައެއް ހުށަހަޅާށެވެ. މި ހާދިސާ ޕަންޖާބުގައި ހިނގިނަމަ މުޅި މީޑިއާ ބޮޑުކުރާނެއެވެ. ނަމަވެސް ސިންދުގައި އެ އަޑު ކަނޑުވާލިއެވެ.

ޕާކިސްތާނުގެ ޖިންސީ އަނިޔާގެ މައްސަލައަކީ ހަމައެކަނި ޕަންޖާބުގެ މައްސަލައެއް ނޫނެވެ. އެހެން ސަރަޙައްދުތަކުގައި މިކަން އޮތީ މާ ނުރައްކާ ފެންވަރެއްގައެވެ. ނަމަވެސް އެކަން ހިސާބުތަކުން ނުފެނެއެވެ.