ނިއުކްލިއާ ހަތިޔާރު ނައްތާލުމަށް މަސައްކަތްކުރާ ބައިނަލްއަޤްވާމީ ޖަމާޢަތުން މިއަދު ނެރުނު ބަޔާނެއްގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުން، ދުނިޔޭގައި ނިއުކްލިއާ ހަތިޔާރު ގެންގުޅޭ ނުވަ ޤައުމުން މިފަދަ ހަތިޔާރުތަކަށް ކުރާ ޚަރަދުތައް މިދިޔަ 2025 ވަނަ އަހަރު ވަނީ އޭގެ ކުރީ އަހަރާ އަޅާބަލާއިރު ފަސްބައިކުޅަ އެއްބައި އިތުރުވެފައެވެ. މި ބޮޑު އިތުރުވުމާއެކު ޖުމްލަ ޚަރަދު 119ބިލިއަން އެމެރިކާ ޑޮލަރަށް ވަނީ އަރާފައެވެ.
އައު ރިޕޯޓުގެ ހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު، މި 9 ޤައުމުން މިދިޔަ އަހަރު އެކަނިވެސް 16 ޕޮއިންޓް 8 ބިލިއަން ޑޮލަރު އިތުރަށް ޚަރަދުކޮށްފައިވެއެވެ. މިއީ ކުރީ އަހަރާ އަޅާބަލާއިރު 19 އިންސައްތައިގެ ކުރިއެރުމެކެވެ. މިއީ ކޮންމެ ސިކުންތަކަށް 3768 ޑޮލަރުގެ ހޭދައެކެވެ. 2020ވަނަ އަހަރު އެމެރިކާ، ރަޝިޔާ، ޗައިނާ، ފަރަންސޭސިވިލާތް، އިނގިރޭސިވިލާތް، އިންޑިއާ، ޕާކިސްތާނު، އުތުރު ކޮރެއާ އަދި އިސްރާއީލުން ކުރާ އަހަރީ ޚަރަދުތައް ބަލަން ފެށިފަހުން މިއީ މިހާތަނަށް ރެކޯޑް ކުރެވުނު އެންމެ މަތީ އަދަދެވެ.
އެމެރިކާ އެންމެ ކުރީގައި، އިނގިރޭސިވިލާތުން ރަޝިޔާ ފަހަތަށް ޖައްސާލައިފި
ނިއުކްލިއާ ޚަރަދުތަކުގެ އެންމެ ކުރީގައި އުޅެނީ އެމެރިކާއެވެ. 2024ވަނަ އަހަރާއި 2025 ވަނަ އަހަރާ ދެމެދު އެމެރިކާގެ ޚަރަދުތަކަށް 12 ޕޮއިންޓް 4 ބިލިއަން ޑޮލަރު އިތުރުވިއެވެ. އެމެރިކާއިން މިދިޔަ އަހަރު ކުރި ޖުމްލަ ޚަރަދު ވަނީ އެހެން ހުރިހާ ނިއުކްލިއާ ޤައުމުތަކެއްގެ ޖުމްލަ ޚަރަދަށްވުރެ މަތިވެފައެވެ. އެހެން ހުރިހާ ޤައުމުތަކުން ގުޅިގެން ކުރި ޚަރަދަކީ 69 ޕޮއިންޓް 2 ބިލިއަން ޑޮލަރެވެ.
ޗައިނާ ދެވަނައިގައި އޮތީ 13.5 ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ ޚަރަދަކާއެކުގައެވެ. އިނގިރޭސިވިލާތުން ވަނީ ރަޝިޔާއަށްވުރެ އިތުރަށް ޚަރަދުކޮށް ތިންވަނަ މަޤާމު ހޯދާފައެވެ. އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ޚަރަދުތައް 17 އިންސައްތަ އިތުރުވެ، 12.6 ބިލިއަން ޑޮލަރަށް އެރިއިރު، ރަޝިޔާއިން ޚަރަދުކުރީ 9.5 ބިލިއަން ޑޮލަރެވެ. މިއީ ހައެއް އިންސައްތައިގެ އިތުރުވުމެކެވެ.
ޤައުމުތަކުގެ ނިއުކްލިއާ ޚަރަދުގެ ތަފްޞީލް
| ޤައުމު | މިދިޔަ އަހަރުގެ ޚަރަދު | އިތުރުވި ނިސްބަތް |
| އެމެރިކާ | އެހެން ހުރިހާ ޤައުމަކަށްވުރެ މަތި | 12.4 ބިލިއަން ޑޮލަރު އިތުރުވި |
| ޗައިނާ | 13.5 ބިލިއަން ޑޮލަރު | ދެވަނަ މަޤާމު |
| އިނގިރޭސިވިލާތް | 12.6 ބިލިއަން ޑޮލަރު | 17 އިންސައްތަ އިތުރުވި |
| ރަޝިޔާ | 9.5 ބިލިއަން ޑޮލަރު | 6 އިންސައްތަ އިތުރުވި |
| ފަރަންސޭސިވިލާތް | 7.7 ބިލިއަން ޑޮލަރު | 8 އިންސައްތަ އިތުރުވި |
| އިންޑިއާ | 2.8 ބިލިއަން ޑޮލަރު | 8ބަދަލެއް ނެތް |
| ޕާކިސްތާނު | 1.5 ބިލިއަން ޑޮލަރު | 8ބަދަލެއް ނެތް |
| އިސްރާއީލް | 1.2 ބިލިއަން ޑޮލަރު | 2 އިންސައްތަ އިތުރުވި |
| އުތުރު ކޮރެއާ | 666 މިލިއަން ޑޮލަރު | 4 އިންސައްތަ އިތުރުވި |
ކުރިމަގުގެ ރޭވުންތަކާއި ކުންފުނިތަކުގެ ބޮޑު ފައިދާ
ނިއުކްލިއާ ބާރުތަކުން ރާވަމުންދަނީ ކުރިއަށް އޮތް އެތައް އަހަރަކަށް މި ހަތިޔާރުތައް ދެމެހެއްޓުމަށެވެ. ބައެއް ޤައުމުތަކުން ކުރިއަށް އޮތް 10ވަރަކަށް އަހަރަށް ބިލިއަނުން ނުވަތަ ޓްރިލިއަނުން ޑޮލަރު ޚަރަދުކުރާނެ ކަމަށް ލަފާކޮށްފައިވެއެވެ. މި ހުރިހާ ޤައުމެއްގެ ނިއުކްލިއާ ނިޒާމުތައް މަދުވެގެން2050 ވަނަ އަހަރާ ހަމައަށް ނުވަތަ އަންނަން އޮތް ޤަރުނާ ހަމައަށްވެސް ބޭނުންކުރެވޭނެ ގޮތަށް ވަނީ ބައްޓަންކޮށްފައެވެ.
މި ދާއިރާގައި މަސައްކަތްކުރާ ކުންފުނިތަކަށްވެސް ބޮޑެތި ފައިދާތަކެއް ވަނީ ލިބިފައެވެ. މިދިޔަ އަހަރު ނިއުކްލިއާ ހަތިޔާރު އުފެއްދުމާއި މަރާމާތުކުރުމުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ މަދުވެގެން 25 ކުންފުންޏަކަށް ބޮޑެތި ކޮންޓްރެކްޓްތަކެއް ލިބުނެވެ. މި ކުންފުނިތަކަށް މިދިޔަ އަހަރު އެކަނިވެސް ނިއުކްލިއާ މަސައްކަތްތަކުން 38 ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ ފައިދާއެއް ލިބިފައިވާއިރު، މިހާރުވެސް 319 ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ ކޮންޓްރެކްޓްތައް އެބަހުއްޓެވެ.
މީގެ އިތުރުން، މިދިޔަ އަހަރު އެކަނިވެސް 2.5 ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ އައު ކޮންޓްރެކްޓްތައް ދެވުނެވެ. މި ކުންފުނިތަކުން އެމީހުންގެ މަސްލަހަތު ހިމާޔަތްކުރުމަށްޓަކައި އެމެރިކާއާއި ފަރަންސޭސިވިލާތުގެ ލޮބީ ގްރޫޕްތަކަށް 138 މިލިއަން ޑޮލަރު ޚަރަދުކޮށްފައިވެއެވެ.
ނިއުކްލިއާ 9 ޤައުމަކުން މިފަދަ ހަތިޔާރުތަކަށް ބޮޑެތި ޚަރަދުތަކެއް ކުރަމުންދާއިރު، ދުނިޔޭގެ 99 ޤައުމަކުން ވަނީ ނިއުކްލިއާ ހަތިޔާރު މަނާކުރާ ބައިނަލްއަޤްވާމީ މުޢާހަދާގައި ސޮއިކޮށް ނުވަތަ ތަޞްދީޤުކޮށްފައެވެ. މި މުޢާހަދާއަކީ ނިއުކްލިއާ ހުރިހާ ޙަރަކާތްތަކެއް މަނާކޮށް، އެފަދަ ހަތިޔާރުތައް ނައްތާލުމަށް މަސައްކަތްކުރުމަށް ފަގީރުންނަށް ލާޒިމްކުރާ މުޢާހަދާއެކެވެ.
