އަދުނާން މެންދަރީސް އަކީ ތުރުކީވިލާތުގެ ތާރީޚުގައި އިސްލާމީ ރޫހު އަލުން އިއާދަކޮށްދެއްވުމަށް އެންމެ ބޮޑު މަސައްކަތެއް ކުރެއްވި ލީޑަރެވެ. މުޞްޠަފާ ކަމާލް އަތާތުރުކުގެ ވެރިކަމަށްފަހު، ތުރުކީގައި އިސްލާމީ ޝިއާރު ފާޅުކޮށް އަރަބި ބަހުން ބަންގި ގޮވުމާއި އިސްލާމް ދީނު އުނގެނުމާއި ކީރިތި ޤުރުއާން ކިޔެވުން މަނާކޮށްފައި އޮތް ދަނޑިވަޅެއްގައި، މެންދަރީސް ވެގެންދިޔައީ ރައްޔިތުންގެ އުންމީދުތަކާ ގުޅިފައިވާ ޝަޚުޞިއްޔަތަކަށެވެ.
އަދުނާން މެންދަރީސްގެ ޙަޔާތްޕުޅުގައި ދިމާވި އެންމެ މުހިންމު އެއް ހާދިސާއަކީ އޭނާ ދަތުރުކުރެއްވި ބޯޓަށް ދިމާވި ނުރައްކާތެރި ހާދިސާއެވެ. ބޯޓުގެ އިންޖީނު ހުއްޓި، ބޯޓު ވެއްޓެން ދަނިކޮށް އޭނާ މާތްﷲ އަށް ދުޢާކުރެއްވީ، އެ ނުރައްކަލުން ސަލާމަތްކޮށްދެއްވައިފިނަމަ ތުރުކީއަށް އަލުން އިސްލާމްދީން އަނބުރާ ގެނެސްދެއްވާނެ ކަމަށެވެ. ބޯޓު ވެއްޓި އަނދައިގެން ދިޔައިރު، މުޢުޖިޒާތެއް ފަދައިން މެންދަރީސް ސަލާމަތްވެ ވަޑައިގަތެވެ. އެހާދިސާއިން ސަލާމަތްވީ އޭނާ އެކަންޏެވެ.
1950 ވަނަ އަހަރު ބޭއްވި އިންތިޚާބުގައި މެންދަރީސްގެ ޑިމޮކްރެޓިކް ޕާޓީން ނުކުތީ އިސްލާމީ މެނިފެސްޓޯއަކާ އެކުގައެވެ. އެ މެނިފެެސްޓޯގައި އަރަބި ބަހުން ބަންގިގޮވުން އަލުން ފަށާނެ ކަމާއި، ޙައްޖުގެ އަްޅުކަން އަދާކުރުމަށް ހުއްދަ ދިނުމާއި، ސްކޫލްތަކުގައި ދީނީ ތަޢުލީމު އުނގަންނައިދިނުމާއި ޤުރުއާން އުނގެނުމާއި ކިޔެވުމަށް ހުއްދަ ދިނުން ހިމެނެއެވެ. ނަތީޖާއަކަށްވީ އަތާތުރުކުގެ ޕާޓީއަށް އެންމެ 32 ގޮނޑި ލިބުނުއިރު، މެންދަރީސްގެ ޕާޓީން 318 ގޮނޑި ކާމިޔާބުކޮށް ބޮޑު އަޣުލަބިއްޔަތަކުން ބޮޑުވަޒީރުކަމަށް ވަޑައިގަތުމެވެ.
ވެރިކަމަށް ވަޑައިގަތުމަށްފަހު، ރަމަޟާން މަހުގެ ފުރަތަމަ ދުވަހު މެންދަރީސް ޤައުމަށް ދެއްވި އެންމެ ބޮޑު ހަދިޔާއަކީ 18 އަހަރަށްފަހު އަލުން އަރަބި ބަހުން ބަންގިގޮވަން ހުއްދަ ދެއްވުމެވެ. އޭނާގެ ވެރިކަމުގައި 10 ހާސް މިސްކިތް ބިނާކުރެއްވިއެވެ. އަދި އިމާމުން ތަމްރީނުކުރާ 22 މަރުކަޒު އުފައްދަވައި، ސްކޫލްތަކުގައި ޤުރުއާން ކިޔަވައިދިނުމާއި އަރަބި ބަސް އުނގަންނައިދިނުން ހުއްދަ ކުރެއްވިއެވެ. މިއީ ތުރުކީގެ އިސްލާމީ ރޫޙު އަލުން ދިރުއްވުމަށް ކުރެއްވި ވަރުގަދަ މަސައްކަތްޕުޅުތަކެކެވެ.
އިސްލާމީ ދުނިޔެއާ ގުޅުން ބަދަހިކުރައްވައި، ހުޅަނގުގެ ސެކިއުލަރިޒަމާ ދުރުވަމުން ދިއުމުގެ ނަތީޖާއަކަށްވީ 1960 ވަނަ އަހަރު ސިފައިން ގެނައި ބަޣާވާތެކެވެ. މި ބަޣާވާތަށްފަހު 1961 ވަނަ އަހަރު އަދުނާން މެންދަރީސް ދަންޖައްސައި އަވަހާރަކޮށްލެވުނެވެ. ނަމަވެސް، މިއަދުވެސް ތުރުކީގެ ރައްޔިތުން އޭނާ ދެކެނީ އިސްލާމްދީނަށްޓަކައި ޤުރުބާންވި ބަޠަލެއްގެ ގޮތުގައެވެ. އޭނާ އިންދެވި އޮތް މިއަދު ވަނީ ބޮޑު ގަހަކަށްވެ، ތުރުކީގެ އިސްލާމީ އައިޑެންޓިޓީ ވަރުގަދަކޮށްދީފައެވެ.
ފަހުން 1990ގައި ފާސްކުރި ޤާނޫނަކުން މެންދަރީސްއަށް އަލުން ހައިސިއްޔަތުދީ އޭނާއަކީ ޤައުމީ ބަޠަލެއްގެ ގޮތުގައި އަދި ޝަހީދެއްގެ ގޕތުގައި ބަލައި ގަތުމަށް ނިންމިއެވެ. އަދި އިޒްމީރު އެއާޕޯޓަށް އޭނާގެ ނަމުން ނަން ދެވުނެވެ. އަދި ބައެއް މަގުތަކަށް ނަން ދިނުމާއެކު، އަދްނާން މެންދަރީސް ޔުނިވާސިޓީވެސް އުފެއްދިއެވެ.
