ރާއްޖޭގެ ކުޅިވަރު ޓީމަކުން އެ ޓީމުގެ ޖާޒީގައި ދައުލަތުގެ ނިޝާން ބޭނުންކުރަން ފެށުމާ ގުޅިގެން، ދައުލަތުގެ ރަސްމީ ނިޝާންތައް ރައްކާތެރިކުރުމުގައި ހުރި ގާނޫނީ ހުސްކަމުގެ މައްސަލަ ބޮޑުވެއްޖެއެވެ. މިއީ ދައުލަތުގެ ބާރާއި ގަދަރު ރަމްޒުކޮށްދޭ ނިޝާނެއް ނުހައްގު ގޮތުގައި ބޭނުންކުރުމަށް މަގުފަހިވެފައިވާ އިންތިޒާމީ އިހުމާލެއްގެ ގޮތުގައި ވަނީ ފާހަގަކުރެވިފައެވެ.
ދުނިޔޭގެ އެހެން ގައުމުތަކަށް ބަލާއިރު، ދައުލަތުގެ ނިޝާންތަކަކީ ހަމައެކަނި ކުރެހުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ދައުލަތުގެ މިލްކިއްޔާތެއްގެ ގޮތުގައި ބަލައި، ހާއްސަ ގާނޫނުތަކަކުން ގަދަރާއި ރައްކާތެރިކަން ދީފައިވާ ރަމްޒުތަކެކެވެ. މިސާލަކަށް އިންޑިއާ، ސިންގަޕޫރު އަދި އިނގިރޭސިވިލާތް ފަދަ ގައުމުތަކުގައި ދައުލަތުގެ ހުއްދައެއް ނެތި އަމިއްލަ ނުވަތަ ވިޔަފާރި ބޭނުންތަކަށް މިފަދަ ނިޝާންތައް ބޭނުންކުރުމަކީ ގާނޫނީ ގޮތުން މަނާކަމެކެވެ. މިފަދަ ގާނޫނުތަކުގެ ބޭނުމަކީ ދައުލަތުގެ ސިޔާދަތު ރަމްޒުކޮށްދޭ ނިޝާންތަކުގެ ހައިބަތު ހިފެހެއްޓުމާއި، ސަރުކާރުގެ ރަސްމީ ތާއީދު އޮތްކަމުގެ ނުބައި ތަސައްވަރެއް ދިނުމުން ސަލާމަތް ކުރުމެވެ.
ނަމަވެސް، ރާއްޖޭގައި މިފަދަ އެއްވެސް ގާނޫނީ ރައްކާތެރިކަމެއް މިހާތަނަށް ގާއިމުކުރެވިފައެއް ނުވެއެވެ. މި ގާނޫނީ ހުސްކަމުގެ ސަބަބުން ދައުލަތުގެ ރަސްމީ ނިޝާންތައް ވިޔަފާރި އުފެއްދުންތަކާއި، ކުޅިވަރު ސާމާނު ފަދަ ތަންތަނުގައި ބޭނުންކުރުމުގެ ފުރުސަތު ވަނީ ހުޅުވިފައެވެ. މިއީ ދިވެހި ގައުމުގެ ގަދަރާއި ހައިބަތަށް އުނިކަން އަންނަ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކުރެވެއެވެ.
މި މައްސަލައިގައި ދައުލަތުގެ އިހުމާލު އޮތްކަން ސަރުކާރުން ވެސް ވަނީ ގަބޫލުކޮށްފައެވެ. 17 ސެޕްޓެމްބަރު 2024 ގައި ދިވެހި ބަހާއި ސަގާފަތާއި ތަރިކައާ ބެހޭ ވަޒީރު އާދަމް ނަސީރު އިބްރާހީމް ވިދާޅުވެފައިވަނީ، ދައުލަތުގެ ނިޝާން ބޭނުންކުރުމާ ގުޅޭ އެއްވެސް ގަވާއިދެއް ރާއްޖޭގައި މިހާތަނަށް ނެތް ކަމަށެވެ. އަދި ދައުލަތުގެ ނިޝާނާއި ގައުމީ ދިދަ ރައްކާތެރިކުރުމަށްޓަކައި އާ ގާނޫނެއް ފަރުމާކުރަމުންދާކަން ވަޒީރު ވަނީ އިއުލާނު ކުރައްވާފައެވެ.
ކުޅިވަރު ޖާޒީއެއްގައި ދައުލަތުގެ ނިޝާން ޖެހުމަކީ ކުޑަ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވެން ނެތެވެ. އެއީ ދައުލަތުގެ ހިންގުމުގެ ނިޒާމުގައި އޮތް ބޮޑު ހުސްކަމެއްގެ ނަތީޖާ އެކެވެ. ސަރުކާރުން މިހާރު ފާހަގަކޮށްފައިވާ ގާނޫނީ އޮނިގަނޑު ވުޖޫދަށް އަންނަންދެން، ދައުލަތުގެ އެންމެ މުހިންމު ރަމްޒުތައް ނުހައްގު ގޮތުގައި ބޭނުންކުރުމުގެ ބިރު އޮންނާނެއެވެ. އެކަމަށް އަވަސް ހައްލެއް މިހާރުން މިހާރަށް ބޭނުން ވެއެވެ.
