ތާރީޚުގެ ސަފުހާތަކަކީ އަޖައިބުން ފުރިގެންވާ، އިބުރަތްތެރި ވާހަކަތަކެއްގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ ސަފުހާތަކެކެވެ. މީގެ ތެރެއިންވެސް އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ އެއް ޝަޚުޞިއްޔަތަކީ އަބޫ އަލްމިސްކް ކާފޫރުލް އިޚުޝީދީއެވެ. އޭނާއަކީ އިޚުޝީދީ ދައުލަތުގެ އެންމެ ވަރުގަދަ އަދި އެންމެ ކާމިޔާބު އެއް ވެރިޔާއެވެ. ކާފޫރުގެ ޙަޔާތަކީ އުންމީދާއި، ހިތްވަރާއި، އަދި ކަނޑައެޅޭ ލަނޑުދަނޑިއަކަށް ވާސިލުވުމަށް ކުރެވޭ މަސައްކަތުގެ މަތިވެރި ނަމޫނާއެކެވެ.
ކާފޫރު އުފަންވީ އިތިއޯޕިއާ (އޭރުގެ އަބިސީނިއާ) އަށެވެ. އޭނާއަކީ ކަޅު ނަސްލުގެ އަޅެކެވެ. މިޞްރަށް އޭނާ ގެނެވުނީ އަޅުން ވިއްކާ ބާޒާރުގައި ވިއްކުމަށްޓަކައެވެ. ތާރީޚީ ރިވާޔަތްތަކުން އެނގޭ ގޮތުގައި އޭނާ އެންމެ ފުރަތަމަ ވިއްކާލެވުނީ އެންމެ 18 ދީނާރަށެވެ. މިއީ އޭނާގެ ދަށް ހާލަތު އަންގައިދޭ އަގެކެވެ. ނަމަވެސް އޭނާގެ ހިތުގައި އޮތީ މުޅިން ތަފާތު އަޒުމެކެވެ.
އަޅުން ވިއްކާ ބާޒާރުގައި ހުރިއިރު، އޭނާއާއެކު ހުރި އެހެން އަޅަކު އޭނާގެ އުންމީދަކީ ކޮބައިތޯ ކާފޫރު ގާތު އެއްސެވެ. އެ އެކުވެރިޔާ ބުނީ އޭނާ ބޭނުންވަނީ ކައްކާއަކަށް ވިއްކާލުމަށް ކަމަށާއި، އޭރުން ބޭނުން ވަގުތަކު ބޭނުން އެއްޗެއް ކެވޭނެ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް ކާފޫރުގެ ޖަވާބު ތަފާތެވެ. އޭނާ ބުނީ އޭނާ ބޭނުންވަނީ މި މުޅި ގައުމުގެ ވެރިކަން ކުރުމަށް ކަމަށެވެ. ބާޒާރުގައި ވިއްކަން ހުރި އަޅަކު މިފަދަ ބޮޑު އުންމީދެއް ކުރުމަކީ އޭރުގެ މީހުންނަށް މަޖާ ކަމަކަށް ވިއެވެ.
ކާފޫރު ގަތީ އިޚުޝީދީ ދައުލަތުގެ ބާނީ މުޙައްމަދު ބިން ތުޣުޖު އަލްއިޚުޝީދެވެ. އޭނާ ކާފޫރުގެ ކިބައިގައި ހުރި ތޫނުފިލިކަމާއި ހިތްވަރުގަދަކަން ފާހަގަކުރިއެވެ. ކާފޫރަށް އަސްކަރީ ތަމްރީނުތައް ދީ، އޭނާގެ ތަރުބިއްޔަތަށް ޚާއްޞަ ސަމާލުކަމެއް ދެވުނެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން، އޭނާ އަސްކަރީ ކޮމާންޑަރަކަށް ވެގެންދިޔައެވެ. އަދި އޭގެ ފަހުން އިޚުޝީދީ ދަރިކޮޅުގެ ރަސްކަލުންގެ ބެލެނިވެރިއެއްގެ ގޮތުގައި މުޅި މިޞްރުގެ ކަންކަން ބަލަހައްޓަން ފެށިއެވެ.
ކާފޫރުގެ ވެރިކަމުގައި އޭނާ ވަނީ ފާޠިމީންގެ ނުރައްކަލުން މިޞްރު ސަލާމަތްކޮށްފައެވެ. ގިނަ އަހަރުތަކެއް ވަންދެން ފާޠިމީން މިޞްރު ހިފުމަށް ކުރި މަސައްކަތްތައް ނާކާމިޔާބުވީ ކާފޫރުގެ ހަރުދަނާ ސިޔާސަތުތަކާއި ހިތްވަރުގަދަކަމުގެ ސަބަބުންނެވެ. އޭނާއަކީ ހަމައެކަނި ހަނގުރާމަވެރިއެއް ނޫނެވެ. އޭނާއަކީ އިލްމުވެރިންނާއި ޅެންވެރިންނަށް އިހުތިރާމްކުރި، ދައުލަތް ހިންގުމުގެ މޮޅު ހުނަރުތަކެއް ލިބިފައިވާ ވެރިއެކެވެ.
ކާފޫރުލް އިޚުޝީދީގެ ވާހަކައަކީ އިންސާނާގެ ނަސީބު ބަދަލުވެދާނެ ގޮތުގެ ފުރިހަމަ މިސާލެކެވެ. އަލީގެފާނު ވިދާޅުވެފައިވާ ފަދައިން، މީހެއްގެ ތަގުދީރު އޮންނަނީ އެމީހެއްގެ ދުލުން ބުނާ ބަސްތަކާ ގުޅިފައެވެ. ކާފޫރުގެ އުންމީދު ބޮޑުވުމުގެ ސަބަބުން، މާތްﷲ އޭނާއަށް އެ މަގު ދައްކަވައި، އަޅެއްގެ ހާލަތުން ރަސްކަލެއްގެ ދަރަޖައަށް އުފުއްލެވިއެވެ. މިއީ ކޮންމެ އިންސާނަކަށްމެ އޮތް ވަރުގަދަ ފިލާވަޅެކެވެ
