މައްކާގެ ބަރަކާތްތެރި ބިމުގައި ހުންނަ ޢަރަފާތް ފަރުބަދައަކީ ކޮންމެ އަހަރަކު އެތައް މިލިއަން މުސްލިމުންނެއް ޖަމާވާ، ރޫޙާނީ ގޮތުން އެންމެ މުހިންމު އެއް ބިމެވެ. ނަމަވެސް، މި ފަރުބަދައިގެ ރޫޙާނީ މުހިންމުކަމުގެ ފަހަތުގައި، އިންސާނީ ތާރީޚަށްވުރެ މާ ދުރު މާޒީއަކަށް ދެމިގެންދާ ޖިއޮލޮޖީގެ މުއްސަނދި ތާރީޚެއް ފޮރުވިފައިވެއެވެ. ސައިންސްވެރިންގެ ދިރާސާތަކުން ދައްކާގޮތުގައި، މި ފަރުބަދައަކީ މީގެ ގާތްގަނޑަކަށް 9 މިލިއަން އަހަރު ކުރިން އުފެދިފައިވާ ގުދުރަތީ އަޖައިބެކެވެ.
ޕާކިސްތާނުގެ 'ކޮމްސެޓްސް އިންސްޓިޓިއުޓް އޮފް އިންފޮމޭޝަން ޓެކްނޮލޮޖީ' ގެ ސައިންސްވެރިން ކުރި ދިރާސާއަކުން ހާމަވިގޮތުގައި، ޢަރަފާތް ފަރުބަދަ އުފެދިފައިވަނީ ދުނިޔޭގެ ބިމުގެ ފަށަލަތަކަށް އައި ބޮޑު ބަދަލެއްގެ ތެރެއިންނެވެ. މިއީ ރެޑްސީ އުފެދުމަށް މެދުވެރިވި 'ޓެކްޓޯނިކް' ހަރަކާތްތަކާ ގުޅިފައިވާ ކަމެކެވެ. ބިމުގެ އަޑިން ހޫނު މެގްމާ މަޑުމަޑުން ފިނިވަމުން އައިސް، ގާތްގަނޑަކަށް 9 މިލިއަން އަހަރުގެ ތެރޭގައި މި ފަރުބަދަ ވަނީ މިއަދު މި ފެންނަ ސިފައަށް ބަދަލުވެފައެވެ.
ފަރުބަދައިގެ ހިލަތަކުގެ ސިއްރު
ޢަރަފާތް ފަރުބަދައިގެ ހިލަތަކަށް ބަލާއިރު، އެއީ 'ގްރެނޯޑިއޮރައިޓް' ނަމަކަށް ކިޔާ ބާވަތެއްގެ ހިލައެވެ. މިއީ ބިމުގެ ވަރަށް އަޑީގައި މެގްމާ ފިނިވެގެން އުފެދޭ ވަރުގަދަ 'އިގްނިއަސް' ހިލައެކެވެ. މި ހިލަތަކުގެ ތެރޭގައި ކުއާޓްޒް، ފެލްޑްސްޕާ އަދި މައިކާ ފަދަ މަޢުދަންތައް ހިމެނެއެވެ. މި މަޢުދަންތަކުގެ ސަބަބުން ފަރުބަދައިގެ ހަރުދަނާކަން އިތުރުވެ، މިލިއަނުން އަހަރުތައް ފާއިތުވެގެން ދިޔައިރުވެސް އޭގެ އަސްލު ސިފަ ނުގެއްލި ދެމިއޮތުމަށް އެހީތެރިވެދެއެވެ.
ޢުމުރު ދެނެގަތުމަށް ބޭނުންކުރި ޓެކްނޮލޮޖީ
ސައިންސްވެރިން މި ފަރުބަދައިގެ ޢުމުރު ދެނެގަތުމަށް ބޭނުންކުރީ 'ފިޝަން ޓްރެކް ޑޭޓިންގ' ކިޔާ ވަރަށް ކުރިއަރާފައިވާ އުކުޅެކެވެ. މި އުކުޅުގައި ބަލަނީ ހިލައިގައި ހުންނަ 'ޔުރޭނިއަމް' ފަދަ ރޭޑިއޯއެކްޓިވް މާއްދާތަކުން އުފެދޭ ކުދިކުދި ނިޝާންތަކަށެވެ. މި ނިޝާންތަކަކީ ލޮލަށް ނުފެންނަހާ ކުދި އެއްޗެހި ކަމުގައިވިޔަސް، މައިކްރޮސްކޯޕުން ބަލާއިރު އެއީ ފަރުބަދައިގެ ތާރީޚު ބުނެދޭ 'އާކައިވް' ތަކެކެވެ. މި ދިރާސާއިން އެނގުނު ގޮތުގައި މި ފަރުބަދައަކީ ޒަމާންތަކަށް ދެމިގެންވާ ގުދުރަތީ ތާރީޚީ ބިނާއެކެވެ.
ޢަރަފާތް ފަރުބަދައަކީ ހަމައެކަނި ދީނީ އަޅުކަމެއްގެ މައިދާނެއް ނޫނެވެ. އެއީ ދުނިޔޭގެ ޖިއޮލޮޖިކަލް ތާރީޚު ހެކިދޭ، މިލިއަނުން އަހަރުވީ ބޮޑު ސިއްރެކެވެ. ރެޑްސީ އުފެދުނު ޒަމާނުން ފެށިގެން މިއަދާ ހަމައަށް، މި ފަރުބަދަ ވަނީ ދުނިޔެއަށް އައި އެތައް ބަދަލުތަކެއްގެ ހެކިވެރިއަކަށް ވެފައެވެ. ސައިންސާއި ދީނީ މުހިންމުކަން މިފަދަ ގޮތަކަށް ގުޅިފައިވުމަކީ، މި ބަރަކާތްތެރި ބިމުގެ މަތިވެރިކަން އިތުރަށް ހާމަކޮށްދޭ ކަމެކެވެ.
