އިންޑިއާގެ އިރުމަތީ ސަރަހައްދުތަކުގައި އަޟްހާ އީދުގެ އިގްތިސާދަކީ ޒަމާނުއްސުރެ ދީނީ ތަފާތުކުރުމެއް ނެތި ހިނގަމުން އައި ބަދަހި ނިޒާމެކެވެ. މި ނިޒާމުގެ ދަށުން، އީދުގައި ގެރިމަސް ބޭނުންކުރަނީ މުސްލިމުން ކަމުގައި ވިޔަސް، އެ ޖަނަވާރުތައް ގެންގުޅެ، ބަލަހައްޓައި، ވިއްކަނީ ގިނަ އަދަދެއްގެ ހިންދޫ ދަނޑުވެރިންނެވެ. ނަމަވެސް، ގެރިއަކީ ހިންދޫންގެ މަންމަ ކަމށް ބަލައިގެން ދާދި ފަހުން ގެނެވުނު ގަވާއިދުތަކާއި ގާނޫނީ ހުރަސްތަކުގެ ސަބަބުން މި ޒަމާންވީ ގުޅުމަށް ވަނީ ބޮޑު ލޮޅުމެއް އަރާފައެވެ.
ޖަނަވާރު ކަތިލުމާ ގުޅޭ ގޮތުން އަލަށް އެކުލަވާލި ހަރުކަށި ގަވާއިދުތަކުގެ ދަށުން، ގެރިއެއް ކަތިލުމުގެ ކުރިން އެއީ 14 އަހަރަށް ވުރެ ދޮށީ ޖަނަވާރެއްކަން ކަށަވަރުކުރާ ދެ ސެޓްފިކެޓް ބޭނުންވެއެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވެދާނެ އިދާރީ ދަތިތަކާއި، ދީނީ ހަމަނުޖެހުންތަކުން ސަލާމަތްވުމަށްޓަކައި، މިއަހަރު ދަންނަބޭކަލުން ވަނީ މި އަހަރުގެ އީދުގައި ގެރި ކަތިލުމުގެ ބަދަލުގައި ބަކަރި ނުވަތަ ކަންބަޅި ބޭނުންކުރުމަށް އިލްތިމާސްކޮށްފައެވެ. މިއީ އިޖުތިމާއީ އެއްބައިވަންތަކަމަށް އެޅުނު ފިޔަވަޅެއްގެ ގޮތުގައި ފެނުނު ނަމަވެސް، މީގެ ސަބަބުން އިގްތިސާދީ މާލީ ގޮތުން ބޮޑު ކާރިސާއެއް ހިންދީންނަށް ވަނީ ކުރިމަތިވެފައެވެ.
މި ނިންމުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ގެއްލުމެއް ލިބުނީ އާދައިގެ ހިންދޫ ދަނޑުވެރިންނަށެވެ. ކިރު ނުދޭ މުސްކުޅި ގެރިތަކަކީ ދަނޑުވެރިންނަށް ބޮޑު ބުރައެކެވެ. ދުވާލަކު 130 އާއި 165 ރުޕީސްއާ ދެމެދުގެ އަދަދެއް އެ ސޫފިތަކަށް ކާންދޭން ހޭދަވާއިރު، މަހަކު 8,000 އާއި 10,000 ރުޕީސް ލިބޭ ދަނޑުވެރިއަކަށް މިއީ އޭނާގެ އާމްދަނީގެ ދެބައިކުޅަ އެއްބައެވެ. ކުރިން އީދު ދުވަސްވަރު މި ގެރިތައް 15,000 އާއި 25,000 ރުޕީސްއާ ދެމެދުގެ އަގަކަށް ވިއްކާލައިގެން އާ ގެރި ގަންނަން ފައިސާ ހޯދައެވެ. ނަމަވެސް މިހާރު އެ ފުރުސަތު ވަނީ ބަންދުވެފައެވެ.
އިގްތިސާދީ ގޮތުން ކުރި އަސަރު
މިސާލަކަށް ޔޫޕީގެ މުރްޝިދާބާދު ފަދަ އެންމެ ސަރަހައްދަކަށް ބަލާއިރުވެސް، ގާތްގަނޑަކަށް 40,000 ގެރި ނުވިކި ހުރި ކަމަށް ލަފާކުރެވެއެވެ. މިއީ ގާތްގަނޑަކަށް 80 ކްރޯޑް ރުޕީސްގެ ގެއްލުމެކެވެ. މުޅި ސަރަހައްދަށް ބަލާއިރު މިއީ އެތައް ސަތޭކަ ކްރޯޑް ރުޕީސްއެވެ. މީގެ އިތުރުން، ލޮޖިސްޓިކްސް ދާއިރާގައި މަސައްކަތްކުރާ ކުދި ލޮރީ ދުއްވާ މީހުންގެ އާމްދަނީ 70 އިންސައްތަ ދަށަށް ގޮސްފައިވާއިރު، ބަކަރީގެ އަގު އިންތިހާއަށް އުފުލި އާންމު ރައްޔިތުންނަށް ވަނީ ބޮޑު ތަކުލީފަކަށް ވެފައެވެ.
ގެރިމަސް ބޮއިކޮޓް ކުރުމަކީ ހަމައެކަނި ދީނީ ނުވަތަ ގާނޫނީ ނިންމުމެއް ނޫނެވެ. މިއީ ގަރުނުތަކެއް ވަންދެން އޮތް އިގްތިސާދީ ގުޅުމެއް ކަނޑާލުމެވެ. މީގެ ސަބަބުން ފަގީރު ދަނޑުވެރިންގެ ދިރިއުޅުމަށް ވަނީ ނުހަނު ބޮޑު އަސަރެއް ކޮށްފައެވެ. މި މައްސަލައަށް ހައްލެއް ނުލިބިއްޖެނަމަ، ރަށު ފެންވަރުގެ އިގްތިސާދަށް އިއާދަނުކުރެވޭ ފަދަ ބޮޑު ގެއްލުމެއް ލިބުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ.
ޖަމަލު މަހުގެ ފައިދާތަކާއި އޭގެ މީރު ރަހަ: ސިއްހީ ގޮތުން ގިނަ ފައިދާތަކެއް އެކުލެވޭ މަހެއް
