ދުނިޔޭގައި ބައެއް ބޭފުޅުން އުޅުއްވަނީ މާ ބޮޑު އަޑުގަދަކުރުމެއް ނުވަތަ މަޤާމާއި މުދަލުގެ ދެއްކުންތެރިކަމެއް ނެތިއެވެ. ނަމަވެސް އެ ބޭފުޅުންނާ ގާތްވެލުމުން ހިތަށް ބަޔާންކުރަން ނޭނގޭ ފަދަ ނޫރެއް ލިބިގެންދެއެވެ. އެއީ ދުނިޔެ ދޫކޮށް ދިއުމަށްފަހުވެސް ހިތްތަކުގައި ބޮޑު އަސަރެއް ދޫކޮށްފައިދާ ބޭފުޅުންނެވެ. ޔަމަނުގެ މަޝްހޫރު އިންޖިނޭރު އަދި ދާޢީ، މަރުޙޫމް ޝައިޚް މުޙައްމަދު ޢަބްދުﷲ އަލްމަޤްރަމީ އަކީ ހަމަ އެފަދަ ނަމޫނާ ޝަޚްޞިއްޔަތެކެވެ.
މަޤްރަމީއަކީ ދީނީ މަދަރުސާތަކުން ކިޔަވައިގެން ހުރި މުދައްރިސެއް ނޫނެވެ. އަދި އޭނާއަކީ އާންމު ވާހަކަދެއްކުންތެރިން ފަދައިން މަޝްހޫރުކަން ހޯދަން އުޅުނު މީހެއްވެސް ނޫނެވެ. އޭނާއަކީ އުމުރުގެ މެދުތެރެއިން އަމިއްލަ ނަފްސާ ބޮޑު ސުވާލެއް ކުރިމަތިކުރުވި މީހެކެވެ. އެއީ ﷲ އަށް ޚާލިސްވެ އަމިއްލަ ނަފްސަށް ތެދުވެރިވެ، ވިސްނުންތައް އިޞްލާޙްކުރާނީ ކިހިނެއްތޯ ކުރި ސުވާލެވެ. މި ސުވާލުގެ ޖަވާބު ހޯދުމަށް އޭނާ ފެށި ދަތުރަކީ ކީރިތި ޤުރުއާނާ އެކު ކުރި ތާރީޚީ ދަތުރެކެވެ.
މަޤްރަމީ އުފަންވީ ޔަމަނުގެ ތާޢިޒް ފަރުބަދަމަތީގެ ކުޑަ އަވަށަކަށެވެ. އެ ސަރަޙައްދުގެ ފިނިކަމާއި، ހިމޭންކަމުގެ ތެރެއިން އޭނާގެ ހިތުގައި ކަންކަމާ މެދު ފުންކޮށް ވިސްނުމުގެ ސިފަ އަށަގަތެވެ. ނަމަވެސް ތަޢުލީމީ ދަތުރު އޭނާ ގެންދިޔައީ މުޅިން ތަފާތު މައިދާނަކަށެވެ.
އޭނާ ކިޔެވީ އިލެކްޓްރިކަލް އިންޖިނިއަރިންނެވެ. އޭގެ ފަހުން ސިވިލް އޭވިއޭޝަން ނުވަތަ މަތިންދާބޯޓުތަކުގެ އިންޖިނޭރުކަމުގެ ދާއިރާއިން ޚާއްޞަވިއެވެ. ކުޑަވެސް ކުށަކަށް ޖާގައެއް ނެތް، ހަރުކަށި މި ދާއިރާއިން އޭނާ ދަސްކުރި ސައިންޓިފިކް ތަރުތީބާއި، ކަންކަން ދިރާސާކުރުމުގެ ހުނަރަކީ، ފަހުން އޭނާގެ ދީނީ ދަޢުވަތުގެ އެންމެ ބޮޑު ސިއްރަށް ވިއެވެ.
އިންޖިނޭރުކަމުގެ މައިދާނުން އިދާރީ މަސައްކަތްތަކަށް ބަދަލުވުމުން ލިބުނު ހުސްވަގުތުތަކުގައި އޭނާ ކޮންމެ ރެއަކު ގޭގެ ފުރާޅުމައްޗަށް އަރައި، އުޑާއި ތަރިތަކަށް ބަލަން އިނދެ ފުންކޮށް ވިސްނާން ފެށިއެވެ. މި ހިމޭން އެކަހެރިކަމުގެ ތެރެއިން އޭނާ ޤުރުއާން އަޑުއަހަން ފެށީ މުޅިން ތަފާތު ގޮތަކަށެވެ. އެއީ ހަމައެކަނި ކިޔަވައިލާ އާޔަތްތަކެއްގެ ގޮތުގައެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް އެއީ ސީދާ އޭނާގެ އަމިއްލަ ނަފްސަށް އައިސްފައިވާ މުޚާޠަބެއްގެ ގޮތުގައެވެ.
މަޤްރަމީގެ އެންމެ ޚާއްޞަ ސިފައަކީ އިންޖިނޭރެއްގެ ތަޙުލީލީ ސިކުނޑިއާއި، ރޫޙާނީ ހިމޭންކަން އެއްކޮށްލުމެވެ. އޭނާ ޤުރުއާނުގެ އާޔަތްތައް މާނަކުރަނީ ހަމައެކަނި ފޮތްތަކުގައި ހުންނަ ލަފްޒީ މާނައިންނެއް ނޫނެވެ. އޭނާ ހޯދަނީ އިންސާނާގެ ޢަމަލީ ދިރިއުޅުމަށް ބަދަލު އަންނާނެ މާނައެވެ.
ޔޫސުފްގެފާނު، ޒަކަރިއްޔާގެފާނު ނުވަތަ މޫސާގެފާނުގެ ވާހަކަ ކިޔައިދޭއިރު، އެއީ ހަމައެކަނި ތާރީޚީ ވާހަކަތަކެއްގެ ގޮތުގައެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް އިންސާނާ ކޮންމެ ދުވަހަކު ތަޙައްމަލުކުރާ ނަފްސާނީ އަދި ރޫޙާނީ ތަޖުރިބާތަކެއްގެ ގޮތުގައެވެ. އިންޖިނޭރަކު ބޮޑު ޕްލޭނެއް ކުރަހައި، އޭގެ ގުޅުންތައް ދައްކައިދޭ ފަދައިން، އޭނާ އާޔަތްތަކުގެ މެދުގައިވާ ނުފެންނަ ގުޅުންތައް ސާފުކޮށްދެއެވެ.
މަޤްރަމީގެ ދަރުސްތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ގިނަ ބަޔަކު ހައިރާންކޮށްލި އެއް ވާހަކައަކީ، ޤުރުއާން ވިސްނުމަށް އޮތް އެންމެ ބޮޑު ހުރަހަކީ މާނަ ނޭނގުން ނޫން ކަމަށް ބުނި ބުނުމެވެ. އޭނާ ގަބޫލުކުރާގޮތުގައި އެންމެ ބޮޑު ހުރަހަކީ އިންސާނުންނަށް ސަމާލުކަން ނުދެވޭ ބޮޑު ފާފައެއް ކަމަށްވާ ދޮގުހެދުމެވެ.
އަހަރެމެން އާދައިގެ ގޮތެއްގައި ހަދާ ކުދިކުދި ދޮގުތަކާއި، ކަންކަން ހަމަޖައްސަން ދައްކާ ބަހަނާތަކާއި، ތެދުދޮގު ނުބަލައި ފަތުރާ ޚަބަރުތަކުގެ ސަބަބުން އިންސާނާގެ ސިކުނޑީގެ ވިސްނުމުގެ މަރުކަޒު ޚަރާބުވެއެވެ. އޭގެ ސަބަބުން ހަޤީޤަތް ކުރިމަތީގައި އޮތަސް ސިކުނޑިއަށް އެ ހަޤީޤަތް ނުފެނެއެވެ. އޭނާ އަބަދުވެސް ބުނެއެވެ. ދޮގުހަދާ ހިތަކަށް ކީރިތި ޤުރުއާނުގެ ޚަޒާނާތަކެއް ނުހުޅުވޭނެއެވެ.
މަޤްރަމީ މަޝްހޫރުކަމަށް ފިލަން އުޅުނު ނަމަވެސް، ފަހުގެ އަހަރުތަކުގައި އޭނާގެ ރެކޯޑިންގްތައް ސޯޝަލް މީޑިއާގައި ވަރަށް ބޮޑަށް ފެތުރުނެވެ. މީގެ ސަބަބަކީ ޒަމާނީ ހައްލުތަކަށްވުރެ ބޮޑަށް، އިންސާނާގެ އެތެރެހަށީގެ ރޫޙާނިއްޔަތާ ކުޅެލާ ފަދަ ތެދުވެރި ދަރުސްތަކަށް މީހުން ބޭނުންވެފައިވުމެވެ.
2025ވަނަ އަހަރުގެ ނޮވެމްބަރު 24 ވަނަ ދުވަހު، މައްކާގެ ބިމުގައި ފަތިސް ނަމާދަށް ތައްޔާރުވަމުންދަނިކޮށް، މަޤްރަމީ މި ފަނާވަނިވި ދުނިޔެއަށް ވަދާއުކިއެވެ. އޭނާގެ މަރުގެ ޚަބަރާއެކު، އޭނާ ދުވަހަކުވެސް ދެކެފައިނުވާ އެތައް ހާސް ޒުވާނުންނެއް ކަރުނައެޅިއެވެ. އޭނާގެ ނަން ދުނިޔޭގައި ބާކީއޮތީ ގިނަ ވާހަކަތަކެއް ދެއްކުމުންނެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް އޭނާ ދެއްކި ވާހަކަތަކާ އެއްގޮތަށް ދިރިއުޅުން ބައްޓަންކޮށް، އަމަލުން އެކަން ސާބިތުކޮށްދިނުމުންނެވެ.
