ކީކޯ ފުޖިމޯރީ ޕެރޫގެ ރިޔާސީ އިންތިޚާބު ކާމިޔާބުކުރައްވައިފި

ކީކޯ ފުޖިމޯރީއަކީ ޕެރޫގެ ސިޔާސީ މައިދާނުގައި ފާހަގަކޮށްލެވޭ ބޭފުޅެކެވެ. އޭނާއަކީ ޕެރޫގެ ކުރީގެ ރައީސް އަލްބާޓޯ ފުޖިމޯރީގެ ދަރިކަނބަލުންނެވެ. ފުޖިމޯރީ އާއިލާއަކީ އަސްލު ޖަޕާނަށް ނިސްބަތްވާ އާއިލާއެކެވެ. ކީކޯގެ ކާފަ އާއި މާމަ ޕެރޫއަށް ހިޖުރަކުރީ 1930 ގެ އަހަރުތަކުގައި ޖަޕާނުންނެވެ. އެހެންކަމުން، ސަގާފީ ގޮތުންނާއި ނަސްލީ ގޮތުން ފުޖިމޯރީ އާއިލާއަކީ ޖަޕާނުގެ ވަރަށް ވަރުގަދަ ގުޅުމެއް އޮންނަ ބައެކެވެ.

ޕެރޫގައި ދިރިއުޅުނު ނަމަވެސް، މި އާއިލާގެ މެންބަރުންނަށް ޖަޕާނުގެ ރައްޔިތުކަންވެސް އެކި ދުވަސްވަރު ލިބިފައިވެއެވެ. ހާއްސަކޮށް، ކީކޯގެ ބައްޕަ އަލްބާޓޯ ފުޖިމޯރީ ޕެރޫގެ ރައީސްކަމުން ވަކިވެވަޑައިގަތުމަށްފަހު، ޖަޕާނުން ހިމާޔަތް ހޯއްދަވައި އެ ގައުމުގެ ރައްޔިތުކަން ހޯއްދެވިއެވެ. މިއީ ޖަޕާނުގެ ސަރުކާރާއި އެ ގައުމުގެ ރައްޔިތުން މި އާއިލާ ބަލައިގަންނަ މިންވަރު ހާމަކޮށްދޭ، އަދި އެބޭފުޅުންނަކީ ޖަޕާނުގެ އަސްލެއް އޮތް ބައެއްކަން ސާބިތުކޮށްދޭ މުހިންމު ހެއްކެކެވެ.

އަލްބާޓޯ ފުޖިމޯރީ މިހާރު ކޮބާ؟

އަލްބާޓޯ ފުޖިމޯރީ ވަނީ 11 ސެޕްޓެމްބަރު 2024 ގައި، އުމުރުން 86 އަހަރުގައި އަވަހާރަވެފައެވެ. އޭނާ އަވަހާރަވީ ކެންސަރު ބަލީގެ ސަބަބުން ސިއްހީ ހާލަތު ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށަށް ގޮސްފައި ވަނިކޮށެވެ.

އޭނާ އަވަހާރަވުމުގެ ކުރިން، އިންސާނީ ހައްގުތަކަށް އަރައިގަތުމުގެ ކުށުގައި 25 އަހަރުގެ ޖަލު ހުކުމެއް ތަންފީޒު ކުރަމުން ދަނިކޮށް، ސިއްހީ ސަބަބުތަކަށްޓަކައި ޑިސެމްބަރު 2023 ގައި ޖަލުން މިނިވަންކުރެވުނެވެ.

ކޮރަޕްޝަނާއި ކުށުގެ ރެކޯޑް

އަލްބާޓޯ ފުޖިމޯރީގެ 10 އަހަރުގެ ވެރިކަން (1990–2000) ނިމުމަކަށް އައީ ބޮޑެތި ކޮރަޕްޝަނާއި ރިޝްވަތުގެ ކަންކަންބޭޒާރުވުމާ ގުޅިގެންނެވެ. އޭނާގެ މައްޗަށް ސާބިތުވި ބައެއް މުހިންމު ކުށްތަކަކީ:

• ޚިޔާނާތާއި ރިޝްވަތު: އޭނާގެ ވެރިކަމުގައި ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުން އެތައް މިލިއަން ޑޮލަރަކަށް ޚިޔާނާތްތެރިވެފައިވެއެވެ. ޓްރާންސްޕޭރެންސީ އިންޓަނޭޝަނަލްއިން ލަފާކުރާ ގޮތުގައި އޭނާ 600 މިލިއަނަށްވުރެ ގިނަ ޑޮލަރު ދައުލަތުން ވަގަށް ނަގާފައިވެއެވެ. ޚިޔާނާތުގެ މި ކުށްތަކަށް 7 އަހަރާއި ބައިގެ ޖަލު ހުކުމެއް އަދި ރިޝްވަތު ދިނުމުގެ ކުށަށް 6 އަހަރުގެ ޖަލު ހުކުމެއް އޭނާގެ މައްޗަށް އައެވެ.

• މަގާމުގެ ނުފޫޒު ބޭނުންކުރުން: ސިޔާސީ ވާދަވެރިންނާއި ނޫސްވެރިންގެ ފޯނުތައް އަޑުއެހުމާއި، ދައުލަތުގެ ފައިސާ ބޭނުންކޮށްގެން މީޑިއާ ގަނެލުމުގެ ކުށް ސާބިތުވިއެވެ.

• އިންސާނީ ހައްގުތަކަށް އަރައިގަތުން: ކޮރަޕްޝަނުގެ އިތުރުން، އޭނާގެ އަމުރަށް ހިންގި "ޑެތު ސްކޮޑް" ތަކުން 25 މީހަކު މަރާލުމާއި، އޮޅުވާލައިގެން އެތައް ހާސް އަންހެނުންނެއް ދަރިމައިނުވޭ ގޮތް ހެދުން ފަދަ ލަދުވެތި ޖަރީމާތަކުގެ ކުށް ސާބިތުވެ، 25 އަހަރުގެ ޖަލު ހުކުމެއް އައެވެ.

ފުޖިމޯރީއަކީ އަމިއްލަ ގައުމެއްގެ ކޯޓަކުން އިންސާނީ ހައްގުތަކަށް އަރައިގަތުމާއި ކޮރަޕްޝަންގެ ކުށް ސާބިތުވެ، ޖަލަށްލެވުނު ދުނިޔޭގެ ފުރަތަމަ ކުރީގެ ރައީސެވެ.