އިންސާނާގެ މި ދުނިޔަވީ ޙަޔާތަކީ އިމްތިޙާނުތަކާއި ތަފާތު ގޮންޖެހުންތަކުން ފުރިގެންވާ ދަތުރެކެވެ. މި ދަތުރުގައި އިންސާނާއަށް އުފާވެރިކަމާއި ހިތާމަ، ފަސޭހަކަމާއި ދަތިކަން ކުރިމަތިވާނެއެވެ. މިފަދަ ކޮންމެ ޙާލަތެއްގައިމެ، މުސްލިމެއްގެ ޙަޔާތް ބާއްޖަވެރިކޮށްދޭ އެންމެ މުހިންމު ދެ ސިފައަކީ ކެތްތެރިކަމާއި މާތް ﷲ އަށް ވަކީލުކުރުމެވެ.
ކެތްތެރިކަމުގެ މަތިވެރިކަން
ކެތްތެރިކަމަކީ އީމާންކަމުގެ އެއްބަޔެވެ. މުޞީބާތްތަކާއި ދަތި އުނދަގޫތަކާ ކުރިމަތިލާއިރު، ﷲ ގެ މިންވަރުފުޅަށް ރުހި ޝަކުވާ ނުކުރުމަކީ މުއުމިނުންގެ ސިފައެކެވެ. މާތް ﷲ ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި މުއުމިނުންނަށް އަންގަވާފައިވަނީ ދަތިތަކާ ކުރިމަތިލުމުގައި ކެތްތެރިކަމާއި ނަމާދުން ވާގި ހޯދުމަށެވެ.
سورة البقرة ގެ 153 ވަނަ އާޔަތުގައި މާތް ﷲ ވަޙީކުރައްވާފައިވެއެވެ:
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَالصَّلَاةِ ۚ إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرِينَ ﴿153﴾
އޭ އީމާން ވެއްޖެ މީސްތަކުންނޭވެ! ކެތްތެރިކަމާއި ނަމާދުން ތިޔަބައިމީހުން ވާގި އެދޭށެވެ! ހަމަކަށަވަރުން ﷲ ވޮޑިގެންވަނީ ކެތްތެރިންނާ އެކުގައެވެ.
ﷲ އަށް ވަކީލުކުރުން (ތަވައްކުލް)
ދެން އެންމެ މުހިންމު ކަމަކީ ކެތްތެރިކަމާއެކު ކަންކަމުގައި މާތް ﷲ އަށް ވަކީލުކުރުމެވެ. ތަވައްކުލް ކުރުމަކީ ސަބަބުތަކުގައި ހިފުމާއެކު، ކަންކަމުގެ ނަތީޖާ މާތް ﷲ އަށް ދޫކޮށްލައި، އެކަލާނގެއަށް ފުރިހަމައަށް އިތުބާރުކުރުމެވެ.
سورة الطلاق ގެ 3 ވަނަ އާޔަތުގައި ވަޙީކުރައްވާފައިވެއެވެ:
وَيَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لَا يَحْتَسِبُ ۚ وَمَن يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ ۚ إِنَّ اللَّهَ بَالِغُ أَمْرِهِ ۚ قَدْ جَعَلَ اللَّهُ لِكُلِّ شَيْءٍ قَدْرًا ﴿3﴾
އަދި ހީވެސްނުކުރާފަދަ ގޮތްގޮތުން އެކަލާނގެ އޭނާޔަށް ރިޒްޤު ދެއްވާނެތެވެ. އަދި ﷲއަށް ވަކީލު ކުރާމީހާ (ދަންނާށެވެ!) ފަހެ، އޭނާޔަށް އެކަލާނގެ ފުދެއެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، ﷲއީ، އެކަލާނގެ އަމުރުފުޅު ހިންގަވައި، ފުރިހަމަކުރައްވާ ރަސްކަލާނގެއެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، ﷲ ކޮންމެ އެއްޗަކަށް މިންވަރެއް ކަނޑައަޅުއްވާފައިވެއެވެ.
މުއުމިނާގެ ޢަޖައިބުކުރުވަނިވި ޙާލަތް
މުސްލިމެއްގެ ޙަޔާތުގައި ކަންކަން މިންވަރުވެގެންދާ ގޮތާމެދު ރަސޫލުﷲ ﷺ ވަނީ ވަރަށް ފުރިހަމަ މިސާލެއް ޖައްސަވާފައެވެ. ޞަޙީޙް މުސްލިމްގައި ރިވާވެގެންވާ ޙަދީޘެއްގައި ވެއެވެ:
"عَجَبًا لأَمْرِ الْمُؤْمِنِ إِنَّ أَمْرَهُ كُلَّهُ خَيْرٌ وَلَيْسَ ذَاكَ لأَحَدٍ إِلاَّ لِلْمُؤْمِنِ إِنْ أَصَابَتْهُ سَرَّاءُ شَكَرَ فَكَانَ خَيْرًا لَهُ وَإِنْ أَصَابَتْهُ ضَرَّاءُ صَبَرَ فَكَانَ خَيْرًا لَهُ"
މާނައީ: "މުއުމިނާގެ ކަންތަކާމެދު ޢަޖައިބުވެއެވެ. ހަމަކަށަވަރުން އޭނާގެ ހުރިހާ ކަމަކީވެސް އޭނާއަށް ހުރި ހެވެކެވެ. މުއުމިނަކަށް މެނުވީ މިފަދައިން ނުވެއެވެ. އޭނާއަށް އުފާވެރިކަމެއް ދިމާވެއްޖެނަމަ ޝުކުރުކުރެއެވެ. ފަހެ އެކަންވަނީ އޭނާއަށް ހުރި ހެވެއް ކަމުގައެވެ. އަދި އޭނާއަށް ދަތިކަމެއް ނުވަތަ މުޞީބާތެއް ކުރިމަތިވެއްޖެނަމަ ކެތްތެރިވެއެވެ. ފަހެ އެކަންވެސް ވަނީ އޭނާއަށް ހުރި ހެވެއް ކަމުގައެވެ."
ދުނިޔޭގެ ޙަޔާތަކީ ވަގުތީ ތަނެކެވެ. ދިމާވާ ކޮންމެ އުނދަގުލަކީ ފާފަތައް ފުއްސަވައި، ދަރަޖަ މަތިވެރިކުރެއްވުމަށް މެދުވެރިކުރައްވާ ސަބަބެކެވެ. އެހެންކަމުން، ކޮންމެ ޙާލަތެއްގައިވެސް މުސްލިމުން ވާންޖެހޭނީ ﷲ ގެ މިންވަރުފުޅަށް ރުހި، ދުޢާކުރުންމަތީ ދެމިތިބޭ ބަޔަކަށެވެ.
