ނަފްސާނީ ބަލިތަކާ ދެކޮޅަށް ކުރެވޭ ހަނގުރާމައަކީ ގިނަފަހަރަށް ޢާންމުންނަށް ނުފެންނަ، ގޭގެ ސިއްރުވެރި މާޙައުލުގައި ހިނގާ ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް ޕާކިސްތާނުގައި، ޤާނޫނު މިވަނީ އެ ސިއްރުވެރި މާޙައުލުގެ ތެރެއަށް ވަދެފައެވެ. ފެޑެރަލް ޝަރީޢަތް ކޯޓުން އަމިއްލައަށް މަރުވާން އުޅުމަކީ ކުށެއްގެ ގޮތުގައި އަލުން ކަނޑައެޅުމުން، ނަފްސާނީ ދާއިރާގެ މާހިރުންނާއި އިންސާނީ ޙައްޤުތަކަށް ވަކާލާތުކުރާ ފަރާތްތަކުގެ މެދުގައި ބޮޑު ކަންބޮޑުވުމެއް ވަނީ އުފެދިފައެވެ.
މި މައްސަލަ އުފެދުނީ މޭ 2026ގައި، ޕާކިސްތާނުގެ ޕީނަލް ކޯޑުގެ ސެކްޝަން 325 އަލުން އިޢާދަކުރުމަށް ކޯޓުން ނިންމި ނިންމުމާ ގުޅިގެންނެވެ. 2023 ވަނަ އަހަރު ޤާނޫނަށް ގެނެވުނު އިޞްލާޙެއްގެ ދަށުން، އަމިއްލައަށް މަރުވާން އުޅުމަކީ ކުށެއް ނޫން ކަމަށް ކަނޑައަޅައި، އެފަދަ މީހުންނަށް އަދަބުދިނުން އޮތީ ހުއްޓާލާފައެވެ. ނަމަވެސް، ޝަރީޢަތް ކޯޓުން ނިންމީ އެ އިޞްލާޙަކީ އިސްލާމީ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފު އެއްޗެއް ކަމަށެވެ. މީގެ ސަބަބުން، އަމިއްލައަށް މަރުވާން އުޅެ ސަލާމަތްވާ މީހުންނަށް އަލުން ޖަލު އަދަބާއި ޖޫރިމަނާ ކުރިމަތިވާނެއެވެ.
ޕާކިސްތާނުގެ ނަފްސާނީ ބަލިތަކާ ބެހޭ ޖަމްޢިއްޔާއިން ވަނީ މި ނިންމުން ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ޝަރީޢަތް އެޕެލެޓް ބެންޗުގައި އިސްތިއުނާފުކޮށްފައެވެ. އެމީހުން ބުނާގޮތުގައި، އަމިއްލައަށް މަރުވާން އުޅުމަކީ ޖިނާއީ ނިޔަތެއް އޮވެގެން ކުރާ ކަމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ޑިޕްރެޝަނާއި، އެންޒައިޓީއާއި، އަދި ނަފްސާނީ ބޮޑެތި ބަލިތަކުގެ ސަބަބުން ދިމާވާ ކަމެކެވެ. މިއީ އަދަބުދޭންޖެހޭ ކަމެއް ނޫން ކަމަށާއި، ބޭނުންވަނީ ޞިއްޙީ ފަރުވާ ކަމަށް އެމީހުން ބުނެއެވެ. ޤާނޫނުން އަދަބުދޭން ފެށުމުން، މީހުން ފަރުވާ ހޯދުމަށް ބިރުގަންނާނެއެވެ.
ޕާކިސްތާނުގެ ނަފްސާނީ ޙާލަތު އޮތީ ވަރަށް ދަށްކޮށެވެ. އާބާދީގެ ތިންބައިކުޅައެއްބައި މީހުންނަށް ނަފްސާނީ އެކި މައްސަލަތައް ކުރިމަތިވެފައިވެއެވެ. ދުނިޔޭގެ ޞިއްޙަތު ޖަމްޢިއްޔާގެ ހިސާބުތަކުން ދައްކާގޮތުގައި، ކޮންމެ ލައްކަ މީހުންގެ ތެރެއިން 10 މީހަކު އަމިއްލައަށް މަރުވެއެވެ. ނަމަވެސް، އިޖުތިމާޢީ ހުރަސްތަކާއި ޤާނޫނީ ބިރުވެރިކަމުގެ ސަބަބުން މިފަދަ ގިނަ މައްސަލަތައް ރިޕޯޓެއް ނުކުރެއެވެ. ޤައުމުގެ އިޤްތިޞާދީ ދަތިކަމާއި، ވަޒީފާނެތުމުގެ ސަބަބުން ނަފްސާނީ މައްސަލަތައް ވަނީ އިތުރުވެފައެވެ. މެލޭޝިއާއާއި އިންޑޮނޭޝިއާ ފަދަ މުސްލިމް ޤައުމުތަކުން މިކަން ކުށެއް ނޫން ކަމަށް ކަނޑައެޅަމުންދާއިރު، ޕާކިސްތާނު މިދަނީ ފަހަތަށެވެ.
