އަފްޣާނިސްތާނާއި ޕާކިސްތާނުގެ ބޯޑަރު ސަރަހައްދުގައި ހިނގި ވައިގެ ހަމަލާތަކަކީ މިދިޔަ އަހަރުތަކުގައި ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި އުފެދިފައިވާ ނުތަނަވަސްކަން އިންތިހާއަށް ގޮސްފައިވާކަން ހާމަކޮށްދޭ އެންމެ ފަހުގެ ހިތާމަވެރި ހާދިސާއެވެ. 2026 ވަނަ އަހަރުގެ ޖޫން މަހުގެ 29 ވަނަ ދުވަހުގެ ރޭ ޕާކިސްތާނުން އަފްޣާނިސްތާނުގެ އިރުމަތީ ޕްރޮވިންސްތަކަށް ދިން ވައިގެ ހަމަލާތަކެއްގައި 36 މީހަކު މަރުވެ، 163 މީހަކަށް އެކިވަރުގެ އަނިޔާތައް ލިބިފައިވާކަމަށް އަފްޣާނިސްތާނުގެ ސަރުކާރުން ވަނީ ކަށަވަރުކޮށްދީފައެވެ.
އަފްޣާނިސްތާނުގެ ޕަކްތިއާ، ޕަކްތިކާ އަދި ކުނާރު ޕްރޮވިންސްތަކަކީ ޕާކިސްތާނާ އެންމެ ގާތުން ގުޅިފައިވާ ބޯޑަރު ސަރަހައްދުތަކެވެ. އަފްޣާނިސްތާނުގެ ސަރުކާރުގެ ޑެޕިއުޓީ ތަރުޖަމާނު ހަމްދުالله ފިތުރަތު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، މި ހަމަލާތައް އަމާޒުވީ އެ ސަރަހައްދުތަކުގައި ދިރިއުޅޭ އާންމުންގެ ގެދޮރަށެވެ. މި ހަމަލާތަކުގެ ސަބަބުން އެ ސަރަހައްދުތަކުގައި ހުރި އިމާރާތްތަކަށް ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބި، އާންމުންގެ ދިރިއުޅުމަށް ވަނީ ބޮޑެތި ހުރަސްތަކެއް ކުރިމަތިވެފައެވެ.
އަފްޣާނިސްތާނުގެ ސަރުކާރުގެ ތަރުޖަމާނު ޒަބީހުالله މުޖާހިދު ވަނީ މި ހަމަލާތައް ހަރުކަށި އިބާރާތުން ކުށްވެރިކުރައްވާފައެވެ. މިއީ ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި އޮތް ސިޔާދަތީ އިހްތިރާމް ގެއްލޭ ފަދަ އަމަލެއްގެ ގޮތުގައި އޭނާ ސިފަކުރެއްވިއެވެ.
އަނެއްކޮޅުން، ޕާކިސްތާނުގެ މިނިސްޓަރު އޮފް އިންފޮާމޭޝަން އެންޑް ބްރޯޑްކާސްޓިންގް، އަތާއުالله ތާރަރު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، މި ހަމަލާތަކަކީ ޕާކިސްތާނުގެ ސަރަހައްދުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ 'ތަހްރީކޭ ތާލިބާން ޕާކިސްތާން' (ޓީޓީޕީ) އަދި އޭގެ ގޮފިތަކާ ދެކޮޅަށް ހިންގި ޚާއްސަ އޮޕަރޭޝަނެކެވެ. ޕާކިސްތާނުން ބުނާ ގޮތުގައި، މި ހަމަލާތަކުގައި ޓެރަރިސްޓް ޖަމާއަތުގެ 29 މީހަކު މަރުވެފައިވެއެވެ. ޕާކިސްތާނުގެ ސަރުކާރުން ބުނާ ގޮތުގައި، މި ފަރާތްތަކަކީ ޕާކިސްތާނުގެ އާންމުންނަށާއި ސަލާމަތީ ބާރުތަކަށް ދިން އެކި ހަމަލާތަކުގައި ބައިވެރިވެފައިވާ ބައެކެވެ.
މި ހާދިސާގެ ސަބަބުން އަފްޣާން-ޕާކިސްތާން ބޯޑަރުގެ ހަމަޖެހުމާ މެދު ބައިނަލްއަގްވާމީ މުޖުތަމައުގެ ކަންބޮޑުވުން ވަނީ އިތުރުވެފައެވެ. ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި އޮތް މި ދެބަސްވުމަކީ ހަމައެކަނި ދެ ގައުމުގެ ދޭދޭ މައްސަލައެއް ނޫނެވެ؛ މިއީ ސަރަހައްދީ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަމަށް އޮތް ބޮޑު ގޮންޖެހުމެކެވެ.
ޕާކިސްތާނުން ދެކޭ ގޮތުގައި، ޓީޓީޕީ ފަދަ ޖަމާއަތްތަކުން އަފްޣާނިސްތާނުގެ ބޯޑަރު ސަރަހައްދުތައް ބޭނުންކުރަނީ ޕާކިސްތާނާ ދެކޮޅަށް ހަމަލާތައް ދިނުމަށެވެ. އަފްޣާނިސްތާނުން މިކަން ދޮގުކުރަމުން އަންނައިރު، މި ހަމަލާތަކުގެ ސަބަބުން ދެ ގައުމުގެ ޑިޕްލޮމެޓިކް ގުޅުން އިތުރަށް ގޯސްވެ، މަޝްވަރާތަކުގެ މަގު ބަންދުވެދާނެ ކަމުގެ ބިރު އެބައޮތެވެ.
އާންމު ރައްޔިތުންގެ ފުރާނައަށް ގެއްލުން ލިބޭ މިފަދަ ހަމަލާތަކަކީ އެއްވެސް ހާލަތެއްގައި ބަލައިގަނެވޭނެ ކަންކަމެއް ނޫނެވެ. ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި އޮތް ސަލާމަތީ މައްސަލަތައް ހައްލުކުރުމަށް އަސްކަރީ ބާރުގެ ބޭނުންކުރުމަކީ ހަމަނުޖެހުންތަކަށް ދާއިމީ ހައްލެއް ލިބޭނެ ގޮތެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، ދެ ފަރާތުން ވެސް މަޝްވަރާގެ މޭޒުދޮށަށް އައިސް، ސަރަހައްދީ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމަށް ގުޅިގެން މަސައްކަތް ކުރުމަކީ މިހާރުގެ އެންމެ ބޮޑު ބޭނުމެވެ.
