ސުއޫދީ އަރަބިއްޔާ، ތުރުކީވިލާތް އަދި ޕާކިސްތާން ގުޅިގެން އުފައްދާފައިވާ ސަރަހައްދީ އަސްކަރީ އިއްތިހާދު "މައްކާ އެގްރީމެންޓް ފޯ މިއުޗުއަލް ޑިފެންސް" ގައި ބައިވެރިވުމުގެ ދައުވަތު އީރާނަށް ލިބިފައިވާ ކަމަށް ރިޕޯޓުތައް ބުނެފިއެވެ. މި ދައުވަތާއެކު މެދުއިރުމައްޗާއި ސަރަހައްދީ ސިޔާސީ އަދި އަސްކަރީ މަސްރަހަށް ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް އައުމުގެ ފުރުސަތު ވަނީ ބޮޑުވެފައެވެ.
އީރާނުގެ ގާނޫނު ހަދާ މަޖިލީހުގެ ޚާނާއޭ މިއްލަތު ނިއުސް އޭޖެންސީގެ ވެރިޔާ މަހްދީ ރަހީމީއާ ހަވާލާދީ މީޑިއާ ރިޕޯޓުކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، އެއްބަސްވުމުގައި ބައިވެރިވުމަށް އީރާނަށް ވަނީ ރަސްމީ ދައުވަތެއް ލިބިފައެވެ. އަދި މި މުހިންމު ހުށަހެޅުން އީރާނު ސަރުކާރުން މިހާރު ދިރާސާ ކުރަމުންދާ ކަމަށްވެސް އޭނާ ހާމަކުރެއްވިއެވެ. ނަމަވެސް، މި ދައުވަތާ ގުޅޭގޮތުން އީރާނުގެ ހާރިޖިއްޔާއިން ނުވަތަ އެއްބަސްވުމުގެ ބައިވެރިވާ ތިން ގައުމުން އަދި ރަސްމީކޮށް ވަކި އެއްޗެއް ހާމަކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ.
ސަރަހައްދީ ރައްކާތެރިކަމުގެ އާ ނިޒާމެއް
ރަހީމީ ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި ސަރަހައްދީ ގައުމުތައް ގުޅިގެން ސަރަހައްދީ ރައްކާތެރިކަމުގެ ކުޑައެއް ގާއިމުކުރުމަށް ކުރެވޭ މަސައްކަތަކީ އީރާނުން އަބަދުވެސް ތާއީދުކުރާ ކަމެކެވެ. ސަރަހައްދީ ގައުމުތަކުން އިސްނަގައިގެން ސުލްހައާއި ރައްކާތެރިކަން ބެލެހެއްޓުމަކީ ތެހެރާނުން ދެކޭގޮތުގައި އެންމެ މަސްލަހަތު ހުރި ގޮތެވެ.
އޮގަސްޓް 7 ގައި ސޮއިކޮށްފައިވާ މައްކާ އެއްބަސްވުމުގައި ސުއޫދީ އަރަބިއްޔާގެ ވަލީއަހުދު މުހައްމަދު ބިން ސަލްމާން، ތުރުކީގެ ރައީސް ރަޖަބް ތައްޔިބު އުރުދުގަން އަދި ޕާކިސްތާނުގެ ބޮޑުވަޒީރު ޝަހްބާޒް ޝަރީފް ވަނީ ސޮއިކުރައްވާފައެވެ. މި އެއްބަސްވުމުގެ މައިގަނޑު އަސާސަކީ:
- އެއްގުޅުމެއްގެ ރައްކާތެރިކަން: އިއްތިހާދުގެ ކޮންމެ ގައުމަކަށް ދެވޭ ހަމަލާއަކީ ބާކީ ތިބި ގައުމުތަކަށްވެސް ދެވޭ ހަމަލާއެއްގެ ގޮތުގައި ބެލުން.
- އަސްކަރީ އަދި ސިޔާސީ ގުޅުން: ޚާރިޖީ އަދި ދިފާއީ ވަޒީރުންގެ ބައްދަލުވުންތައް ބޭއްވުމާއި، ގުޅިގެން އަސްކަރީ ތަމްރީނުތައް ހިންގުން.
- އުފެއްދުންތެރިކަން: ދިފާއީ އުފެއްދުންތެރިކަމުގެ ދާއިރާއިން އެކުގައި މަސައްކަތްކުރުން.
ނޭޓޯގެ އާޓިކަލް 5 އާ އަޅާކިޔުން
ތުރުކީގެ ހާރިޖީ ވަޒީރު ހާކާން ފިދާން ވަނީ މި އެއްބަސްވުމުގެ ދިފާއީ އުސޫލުތައް ނޭޓޯގެ އާޓިކަލް 5 އާ އަޅާކިޔުއްވާފައެވެ. ނަމަވެސް، އޭނާ ސާފުކޮށްދެއްވި ގޮތުގައި މި އިއްތިހާދަކީ އީރާނަށް ނުވަތަ އެހެންވެސް ވަކި ގައުމަކަށް އަމާޒުކޮށްގެން އުފައްދާފައިވާ އިއްތިހާދެއް ނޫނެވެ.
މި އެއްބަސްވުން އިތުރަށް ފުޅާކުރުމުގެ ފުރުސަތު އޮތްކަން ތުރުކީއިން ހާމަކޮށްފައިވާއިރު، އީރާނުގެ އިތުރުން މިސްރު ވެސް މި އިއްތިހާދާ ގުޅުމުގެ ފުރުސަތު އޮތް ގައުމެއްގެ ގޮތުގައި ވަނީ ފާހަގަކޮށްފައެވެ. އީރާނުން މި އިއްތިހާދާ ގުޅިއްޖެނަމަ، މެދުއިރުމަތީގެ ސިޔާސީ ބާރުތަކުގެ ހަމަހަމަކަމަށް ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް އަންނާނެއެވެ.
