ޓިއުނީޝިއާގެ 2026 ވަނަ އަހަރުގެ މާލީ ޤާނޫނުގެ ދަށުން، މުއްސަނދިކަމުގެ ޓެކްސް ނަގާ ދާއިރާ ފުޅާކުރުމާ ގުޅިގެން އެ ޤައުމުގެ އިޤްތިޞާދީ މާހިރުންނާއި އާންމުންގެ މެދުގައި ބޮޑު ބަހުސެއް ވަނީ ފެށިފައެވެ. މި އާ ބަދަލުތަކުގެ ދަށުން 3 މިލިއަން ދީނާރުން (ގާތްގަނޑަކަށް 15.6 މިލިއަން ދިވެހި ރުފިޔާ) އިން މަތީގެ އަގުހުރި ހުރިހާ މުދަލަކުން ޓެކްސް ނަގަން ވަނީ ހަމަޖެހިފައެވެ.
މި އާ ޤަވާއިދުގެ ދަށުން، ޓެކްސް ކަނޑައަޅާނީ މީހެއްގެ މިލްކިއްޔާތުގައި ހުރި ހުރިހާ އެސެޓްތަކެއް (އިމާރާތްތަކާއި، ފައިސާއާއި، އިންވެސްޓްމަންޓްތައް) ޖުމްލަކޮށް ބެލުމަށްފަހުއެވެ. ޓެކްސްގެ ރޭޓްތަކަކީ:
- 3 މިލިއަން ދީނާރު (15.6 މިލިއަން ރުފިޔާ) އާއި 5 މިލިއަން ދީނާރު (26 މިލިއަން ރުފިޔާ) އާ ދެމެދު: 0.5 އިންސައްތަ.
- 5 މިލިއަން ދީނާރު (26 މިލިއަން ރުފިޔާ) އަށް ވުރެން މަތިނަމަ: 1 އިންސައްތަ.
ޓިއުނީޝިއާގެ ފިނޭންސް މިނިސްޓްރީން ބުނާ ގޮތުގައި، މި ފިޔަވަޅުގެ ބޭނުމަކީ ޓެކްސް ނިޒާމު ހަމަހަމަކޮށް، ދައުލަތަށް ލިބޭ އާމްދަނީ އިތުރުކުރުމެވެ. މުސާރަތަކުންނާއި މުދާ ގަތުމުން ނަގާ ޓެކްސްތަކަށް އެކަނި ބަރޯސާވުމުގެ ބަދަލުގައި، މުއްސަނދިންގެ އަތުން ޓެކްސް ނަގައިގެން ދައުލަތުގެ މާލީ ދަތިކަމަށް ލުޔެއް ހޯދުމަކީ ސަރުކާރުގެ އަމާޒެވެ.
ނަމަވެސް، އިޤްތިޞާދީ މާހިރުން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި، މިފަދަ ޓެކްސްއަކުން އިންވެސްޓްމަންޓްތަކަށް ހުރަސްއެޅި، މުއްސަނދިން އިންވެސްޓް ކުރުމުގެ ބަދަލުގައި ފައިސާ ބޭރުކުރަން މަސައްކަތް ކޮށްފާނެއެވެ. އަދި ބައެއް ފަރާތްތަކުން ޤާނޫނީ ލުއިތަކުގެ ބޭނުން ހިފައި، ފައިސާ ފޮރުވުމަށް މަސައްކަތް ކުރުމުގެ ފުރުސަތު އޮތްކަމަށް ވެސް އޭނާ ފާހަގަކުރައްވައެވެ.
ސަރުކާރުން ވަނީ ބައެއް މުހިންމު ކަންކަން މި ޓެކްސްއިން އިސްތިސްނާ ކޮށްފައެވެ:
- މީހާ ދިރިއުޅޭ މައި ގެދޮރު.
- މަސައްކަތުގެ ބޭނުމަށް ބޭނުންކުރާ މުދަލާއި އިމާރާތްތައް.
- ބޭންކް ސޭވިންގްސް، ލައިފް އިންޝުއަރެންސް، އަދި 12 ހޯސްޕަވަރަށްވުރެ ދަށް ކާރުތައް.
ޓިއުނީޝިއާގެ އިޤްތިޞާދީ ހާލަތު ދަށަށް ދިއުމާއި، ބޭރު ފައިސާގެ ރިޒާވް ދަށްވުމުގެ ސަބަބުން، ދައުލަތުގެ ބަޖެޓަށް ބޮޑެތި ލޮޅުންތަކެއް އަރާފައިވެއެވެ. ވޭތުވެދިޔަ ދެ އަހަރުގެ ތެރޭގައި ސެންޓްރަލް ބޭންކުން ވަނީ ދައުލަތުގެ ޚަޒާނާއަށް 21 ބިލިއަން ދީނާރު (ގާތްގަނޑަކަށް 109 ބިލިއަން ރުފިޔާ) ގެ އެހީތެރިކަން ދީފައެވެ. އެހެންކަމުން، މި ޓެކްސްއަކީ ދައުލަތުގެ ޚަރަދުތައް ހަމަޖެއްސުމަށް ސަރުކާރުން އަޅާ "ފަހު ފިޔަވަޅެއް" ކަމަށް ބެލެވެއެވެ.
މި ޤާނޫނަކީ ޓިއުނީޝިއާގެ އިޤްތިޞާދީ ހާލަތު ރަނގަޅުކުރުމަށް ސަރުކާރުން ކުރާ މަސައްކަތްތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ބޮޑު ބަހުސެއް އުފެދިފައިވާ މައްސަލައެވެ. މި ޓެކްސްގެ ސަބަބުން އިންވެސްޓްމަންޓްތަކަށް އަސަރުކުރާނެތޯ ނުވަތަ ދައުލަތުގެ އާމްދަނީ އިތުރުވާނެތޯ، ކުރިއަށް އޮތް ދުވަސްތަކުގައި ފެނިގެންދާނެއެވެ.
