އެމެރިކާގެ ޓެކްސަސްގެ "ޑަލަސް ކައުބޯއިސް" ސްޓޭޑިއަމްގެ އަލިގަދަ ބޮކިތަކުގެ އަލީގައި، އޮސްޓްރޭލިއާއާ ދެކޮޅަށް މިސްރުން ހޯދި ތާރީހީ މޮޅާއެކު، މުޅި ދަނޑު ގުގުމާލިއެވެ. ނަމަވެސް އެ ވަގުތު ކުޅިވަރުގެ ސުރުޚީތައް މުޅިން ބަދަލުކޮށްލީ މިސްރުގެ ގައުމީ ޓީމުގެ ކޯޗު ހުސާމް ހަސަނަށެވެ. އޭނާ ދަނޑުގެ މެދުގައި ހުރެ، ފަލަސްތީނުގެ ދިދަ ދައްކައި، އެ ކާމިޔާބީ މިސްރާއި ފަލަސްތީނުގެ ރައްޔިތުންނަށް ހަދިޔާކުރިއެވެ.
މި ހަރަކާތަކީ ހަމައެކަނި ކުޅިވަރުގެ އުފާފާޅުކުރުމެއް ނޫނެވެ. މިއީ ފުޓްބޯޅައިގެ ބާރާއި، ގައުމީ ވަތަނިއްޔަތާއި، އަދި އަރަބި ދުނިޔޭގެ އެންމެ ބޮޑު ސިޔާސީ މައްސަލައާ އޮތް ގުޅުން ހާމަކޮށްދިން ރަމްޒީ ހަރަކާތެކެވެ. އިސްރާއީލުގެ ނުރުހުން މިކަމަށް އަމާޒުވިއިރު، މިއިން އުފެދޭ ސުވާލަކީ މިސްރުގެ ޓީމުގައި ހުރީ ވިލާތުގެ ކޯޗެއް ނަމަ، މިފަދަ ފިޔަވަޅެއް އަޅާނެ ހެއްޔެވެ؟
މިއަދުގެ ފުޓްބޯޅަ ދުނިޔޭގައި ބޮޑެތި ބާރުތަކުން ބޭރުގެ ކޯޗުންނަށް ބަރޯސާވަމުންދާ މަންޒަރު ފެނެއެވެ. ފުޓްބޯޅައިގެ މާދަރީ ގައުމު ކަމަށްވާ އިންގްލެންޑުން ޖަރުމަނުގެ ތޯމަސް ޓުޗެލްއާ ޓީމު ހަވާލުކުރިއިރު، ދުނިޔޭގެ ފަސް ފަހަރުގެ ޗެމްޕިއަން ބްރެޒިލުން ވަނީ އިޓަލީގެ ކާލޯ އަންޗެލޮއްޓީއަށް އިތުބާރުކޮށްފައެވެ. ނަމަވެސް، މިއާ ހިލާފަށް އަމިއްލަ ގައުމުގެ ކޯޗުން ބޭނުންކުރުމުގެ ފަލްސަފާ ގަބޫލުކުރާ ފަރާތްތަކުން ދެކޭގޮތުގައި "ގައުމެއްގެ އިހުސާސް އެންމެ ރަނގަޅަށް އެނގޭނީ އެ ގައުމެއްގެ ދަރިއަކަށެވެ."
ބޭރުގެ ކޯޗަކީ ހަމައެކަނި ވަޒީފާއެއް އަދާކުރާ، މުސާރަވެރި މުވައްޒަފެކެވެ. އެކަމަކު ގައުމީ ކޯޗަކީ ގައުމުގެ ޝަރަފާއި، ރައްޔިތުންގެ އިހުސާސްތައް ކޮނޑުގައި އަޅައިގެން ހުންނަ ސިޕާހސާލާރެކެވެ.
"ކޯޗު ހުސާމް ހަސަން ފަލަސްތީނުގެ ދިދަ އުފުލުމަކީ، ހުޅަނގުގެ ސަގާފީ ނުފޫޒާއި 'ޔޫރަޕްގެ މަރުކަޒީ' ވިސްނުމާ ދެކޮޅަށް ތިންވަނަ ދުނިޔޭގެ ގައުމުތަކުން ކުރާ އިހުތިޖާޖެއް ފަދަ ކަމެކެވެ. މިއީ ކުޅިވަރަކީ ހަމައެކަނި ވިޔަފާރިއެއް ނޫންކަމާއި، އޭގެ ފުރަގަހުގައި ސިޔާސީ އަދި އިޖުތިމާއީ ގައުމީ އައިޑެންޓިޓީއެއް އޮތްކަން ހަނދާންކޮށްދިނުމެކެވެ."
މިހާތަނަށް ފުޓްބޯޅައިގެ ތާރީހަށް ބަލާއިރު، ބޭރުގެ ކޯޗަކާއެކު ވޯލްޑް ކަޕް ކާމިޔާބު ކުރެވުނު އެއްވެސް ގައުމެއް ނެތެވެ. 1934 ގެ އިޓަލީގެ ވިޓޯރިއޯ ޕޮޒޯއިން ފެށިގެން، 2022 ގައި އާޖެންޓީނާއަށް ތަށި ހޯދައިދިން ލިއޮނަލް ކަލޯނީއާ ހަމައަށްވެސް މި ހަގީގަތް ބަދަލެއް ނުވެއެވެ.
މިހާރު ކުރިއަށްދާ 2026 ގެ ވޯލްޑް ކަޕްގައި ވާދަކުރާ 48 ގައުމުގެ ތެރެއިން 28 ގައުމެއްގައި ތިބީ ބޭރުގެ ކޯޗުންނެވެ. ނަމަވެސް، މުބާރާތުގެ ދެވަނަ ބުރަށް (ގަދަ 32 އަށް) ދަތުރުކުރި ގިނަ ޓީމުތަކަކީ އަމިއްލަ ގައުމުގެ ކޯޗުންގެ އިރުޝާދުގެ ދަށުން ކުޅުނު ޓީމުތަކެވެ. އޭގެ ސަބަބުތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ:
- އަމިއްލަ ގައުމަށް ކާމިޔާބު ހޯދައިދިނުމުގެ ރޫހު ބޭރުގެ ކޯޗުންނަށްވުރެ މާ ވަރުގަދަވުން.
- ކުޅުންތެރިންގެ ނަފްސާނީ އަދި އިޖުތިމާއީ ވެށި ކޯޗަށް މާ ރަނގަޅަށް ތަފްސީލުކޮށް އެނގުން.
މިސްރުގެ ފުޓްބޯޅަ ތާރީހުގައި 69 ގޯލާއެކު އެންމެ ގިނަ ލަނޑު ޖެހި ކުޅުންތެރިޔާގެ ޝަރަފު އޮތް ހުސާމް ހަސަން ގައުމީ ޓީމުގެ ކޯޗުކަމާ ހަވާލުވީ ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތަކަކާ އެކުގައެވެ. ގިނަ ބަޔަކު އޭނާގެ ފަންނީ ގާބިލުކަމާމެދު ސުވާލު އުފެއްދިއެވެ. އޭނާއަކީ އަވަހަށް ރުޅިއަންނަ، ޖަޒުބާތީ މީހެއްގެ ގޮތުގައި ސިފަކުރިއެވެ. ނަމަވެސް، ހުސާމް ހަސަން ވަނީ އެ ހުރިހާ ފާޑުކިޔުންތަކަކަށް ދަނޑުމަތިން ޖަވާބުދީފައެވެ. އޭނާ ވަނީ މިސްރުގެ ޓީމު ގޮވައިގެން މިއަހަރުގެ ވޯލްޑް ކަޕްގެ ގަދަ 16 އަށް ދަތުރުކޮށް، އެ ގައުމުގެ ތާރީހުގައިވެސް ނުދެކޭ ފަދަ އާ އުސްމިނަކަށް ޓީމު ގެންގޮސްދީފައެވެ.
އަރަބި ދުނިޔޭގައި މަހްމޫދު އަލްޖައުހަރީ އާއި ހަސަން ޝަހާތާ ފަދަ ކޯޗުން އިޖުތިމާއީ ބަތަލުންނަށް ވީ ފަދައިން، ހުސާމް ހަސަން ވެސް މިހާރު ވަނީ މިސްރުގެ ގައުމީ ރަމްޒަކަށް ވެފައެވެ. ދަނޑުމަތީގައި ފަލަސްތީނުގެ ދިދަ އުފުލާލުމުން ދޭހަކޮށްދެނީ، އޭނާއަކީ ހަމައެކަނި ޓީމެއްގެ ކޯޗެއް ނޫންކަމާއި، އޭނާއަކީ މުޅި ސަރަހައްދުގެ ވޭނާއި އިހުސާސްތައް ދުނިޔެއަށް ބުނެދިން ސަފީރެއް ކަމެވެ.
