ޕާކިސްތާނުގެ މުޖުތަމަޢަށް އައިސްފައިވާ ޑިޖިޓަލް ކުރިއެރުންތަކާއެކު ދައުލަތާއި، ރައްޔިތުންނާއި، ސިޔާސީ ބާރުތަކުގެ މެދުގައި އޮތް ގުޅުމަށް ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް ވަނީ އައިސްފައެވެ. އެކްސް، ފޭސްބުކް، ޔޫޓިއުބް އަދި ވަޓްސްއަޕް ފަދަ މީސް މީޑިއާ ވަސީލަތްތަކުގެ ސަބަބުން ނޫސްވެރިންނާއި، އާންމު ރައްޔިތުންނާއި އިދިކޮޅު ސިޔާސީ ފަރާތްތަކަށް ޤައުމީ ސިޔާސީ މަސްރަހުގައި ސީދާ ބައިވެރިވުމުގެ ފުރުޞަތު ލިބިފައި ވެއެވެ.
މި ފުރުޞަތާއެކު ދައުލަތުން ޑިޖިޓަލް ވަސީލަތްތައް ފުރިހަމައަށް ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށް އަޅާ ފިޔަވަޅުތައްވެސް އިތުރުވެފައި ވެއެވެ.
ޕާކިސްތާނުގެ މައުލޫމާތު ފެތުރުމުގެ މާހައުލު މިހާރު ފެންނަނީ ޗާޖު ވެފައިވާ މާހައުލެއްގެ ގޮތުގައެވެ. އެހެންވުމުގެ ސަބަބުން ޕްލެޓްފޯމްތައް ބަންދުކުރުމާއި، އިންޓަރނެޓްގެ ޚިދުމަތް ކަނޑާލުމާއި، ދެކޮޅުވެރިންނަށް ފާރަލުމާއި، ސައިބަރކުރައިމް ޤާނޫނުތަކުގެ ނިވަލުގައި ދައުވާކުރުމާއި، އަދި ސަރުކާރަށް ފާޑުކިޔާ ފަރާތްތަކަށް ބިރުދެއްކުން ވަނީ އާންމުވެފައެވެ.
ފްރީޑަމް ހައުސްގެ 2025 ވަނަ އަހަރުގެ ވަޒަންކުރުމުގައި ޕާކިސްތާނުގައި އިންޓަރނެޓްގެ މިނިވަންކަން އޮތީ "މިނިވަންނޫން" ޤައުމުތަކުގެ ގިންތީގައެވެ. އެގޮތުން 100 އިން ޕާކިސްތާނަށް ލިބިފައިވަނީ އެންމެ 27 ޕޮއިންޓެވެ.
ޕާކިސްތާންގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 19 ވަނަ މާއްދާއިން ޚިޔާލު ފާޅުކުރުމުގެ މިނިވަންކަން ކަށަވަރުކޮށްދެއެވެ. ނަމަވެސް، އެ މާއްދާގައިވާ ހުރަސްތައް ދައުލަތުން މާނަކުރަނީ ވަރަށް ފުޅާކޮށްފައެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން، ޤާނޫނީ އަދި ޓެކްނޮލޮޖީގެ ވަސީލަތްތައް ބޭނުންކުރެވެނީ ޙަޤީޤީ ގެއްލުންތަކުން ރައްކާތެރިވުމުގެ ބަދަލުގައި ސިޔާސީ ފާޑުކިޔުންތައް ހުއްޓުވުމަށެވެ.
މި ދާއިރާ ކޮންޓްރޯލްކުރުމަށް ބޭނުންކުރާ ޤާނޫނީ ވަސީލަތަކީ 2016 ވަނަ އަހަރު އެކުލަވާލި "ޕްރިވެންޝަން އޮފް އިލެކްޓްރޯނިކް ކްރައިމްސް އެކްޓް" (ޕެކާ) އެވެ.
- ސައިބަރކުށްތައް ހުއްޓުވުމަށް ހެދި މި ޤާނޫނުގެ 20 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން، ސަރުކާރު މަސްއޫލުވެރިންނަށް ކިޔާ ފާޑުކިޔުންތަކަކީ ޖިނާއީ ކުށަކަށް ހެދުމުގެ ފުރުޞަތު އޮވެއެވެ.
- 2025 ވަނަ އަހަރުގެ ޖަނަވަރީ މަހު މި ޤާނޫނަށް ގެނެވުނު އިޞްލާޙާއެކު "ދޮގު އަދި ކަން ކަން އޮޅޭ ގޮތަށް" މައުލޫމާތު ފެތުރުން ކުށަކަށް ހެދުމުން، ހިއުމަން ރައިޓްސް ވޮޗުން ވަނީ މިފަދަ އާންމު އިބާރާތްތަކުގެ ބޭނުންކޮށްގެން އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކުގެ އަޑު ކެނޑުވިދާނެކަމުގެ އިންޒާރު ދީފައެވެ.
މި ނިޒާމުގެ ސިޔާސީ ބޭނުން އެންމެ ބޮޑަށް ފެނިގެންދިޔައީ 2024 ވަނަ އަހަރުގެ ފެބްރުއަރީ މަހުގެ އާންމު އިންތިޚާބަށްފަހު އެކްސް ޕްލެޓްފޯމް މަނާކުރުމުންނެވެ.
ޖަލުގައި ހުންނެވި އިމްރާން ޚާނަށް ތާއީދުކުރާ ފަރާތްތަކުން ސިޔާސީ ހަރަކާތްތައް ހިންގުމަށް އެކްސް ބޭނުންކުރަމުންދިޔައިރު، މި ހުރަހުގެ ސަބަބުން އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކުގެ އެއްވިސްނުމެއްގައި މަސައްކަތްކުރުމުގެ ޤާބިލުކަން ހަނިވެގެންދިޔައެވެ.
މީގެއިތުރުން، 2024 އާއި 2025 ވަނަ އަހަރާ ދެމެދު ވަޓްސްއަޕް އަދި ސިގްނަލް ފަދަ މެސެޖިންގ އެޕްލިކޭޝަންތަކަށް ދިމާވި މައްސަލަތަކީ ދައުލަތުން ފާރަލުމުގެ ޓެކްނޮލޮޖީ ބޭނުންކުރުމާ ގުޅިފައިވާ ކަމެއް ކަން އެމްނެސްޓީ އިންޓަރނޭޝަނަލްގެ 2025 ވަނަ އަހަރުގެ ތަޙުޤީޤަކުން ވަނީ ހާމަވެފައެވެ.
ނޫސްވެރިންނާއި އެކްޓިވިސްޓުންނަށް ބިރުދެއްކުމާއި، ޣައިރުޤާނޫނީ ގޮތެއްގައި ހައްޔަރުކުރުމުގެ ހާދިސާތައްވެސް ވަނީ އިތުރުވެފައެވެ.
- 2025 ވަނަ އަހަރުގެ މާރިޗު މަހު ވަހީދު މުރާދު އިސްލާމާމާބާދުން ނެގުމަށްފަހު ޕެކާ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ދައުވާކޮށްފައި ވެއެވެ.
- އޮގަސްޓް މަހު ޚާލިދު ޖަމީލް ހައްޔަރުކުރެވުނެވެ.
- ޕާކިސްތާން ޕްރެސް ފައުންޑޭޝަނުން ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި 2025 ގެ ޖަނަވަރީން 2026 ގެ އެޕްރީލްގެ ނިޔަލަށް މަދުވެގެން 67 ނޫސްވެރިއަކަށް ޖިނާއީ ދައުވާ އުފުލާފައިވެއެވެ.
- ސޯޝަލް މީޑިއާގައި ކުރި ޕޯސްޓްތަކާ ގުޅިގެން 2026 ވަނަ އަހަރުގެ ޖަނަވަރީ މަހު ޤާނޫނީ ވަކީލުން ކަމަށްވާ އީމާން ޒައިނަބް މޒާރީ-ހާޒިރު އަދި ހާދީ އަލީ ޗައްތާއަށް 17 އަހަރުގެ ޖަލު ހުކުމެއް ވަނީ އިއްވާފައެވެ.
ފްރީޑަމް ހައުސްއިން ރެކޯޑްކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި 2025 ވަނަ އަހަރު އެކަނިވެސް އިންޓަރނެޓްގައި ޝާއިޢުކުރި މައުލޫމާތާ ގުޅިގެން މަދުވެގެން 5 މީހަކަށް މަރުގެ ހުކުމް އިއްވާފައިވެއެވެ.
