މިއީ އެމެރިކާއަށް 250 އަހަރު ފުރުމުގެ މުނާސަބާއާ ދިމާކޮށް ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ 18 ސިލްސިލާ އެވެ. މި ސިލްސިލާގައި އެމެރިކާގެ ސިޔާސަތާއި ކަން ކުރާ ގޮތަށް ބަލާފައި ވާނެއެވެ.
ގުއަންޓަނާމޯ ބޭއަކީ ހަމައެކަނި ޖަލެއް ނޫނެވެ. މިއީ އެމެރިކާއަށް ގައުމީ އަދި ބައިނަލްއަގްވާމީ ގާނޫނުތަކުގެ ބޭރުން ހަރަކާތްތެރިވެވޭނެ ތަނެއް އުފެއްދުމަށް ކުރެވުނު ގާނޫނީ ތަޖުރިބާއެކެވެ. 2002 ވަނަ އަހަރުގެ ޖެނުއަރީ މަހު ގާއިމުކުރި މި މަރުކަޒު ފަރުމާކުރީ "ޓެރަރިޒަމާ ދެކޮޅަށް ކުރާ ހަނގުރާމަ"ގެ ތެރެއިން ހައްޔަރުކުރާ މީހުން ބޭތިއްބުމަށެވެ. ނަމަވެސް، އޭގެ ފަހަތުގައި އޮތް ފުން މަގްސަދަކީ، އެއްވެސް ދައުވާއެއް، ޝަރީއަތެއް، ނުވަތަ ގާނޫނީ ހައްގެއް ނެތި، މުއްދަތެއް ނެތި ބަންދުކުރެވޭނެ ބަޔަކު އުފެއްދުމެވެ.
ބުޝްގެ ސަރުކާރުން އަލަށް ތައާރަފުކުރި "ހަނގުރާމަވެރި ދުޝްމަނުން" މި ލަފުޒުގެ ސަބަބުން، ހައްޔަރުކުރެވޭ މީހުންނަކީ ހަނގުރާމައިގެ އަސީރުންނެއް ނޫން، އަދި ކުށުގެ ތުހުމަތު ކުރެވޭ މީހުންނެއް ވެސް ނޫން ކަމަށް ބުނެ، އެމީހުން ގާނޫނީ ހުސްކަމެއްގެ ތެރެއަށް ވައްޓާލިއެވެ.
މީގެ ނަތީޖާ ވަރަށް ހަލުވި އަދި ހަރުކަށިވިއެވެ. އަފްޣާނިސްތާނު، ޕާކިސްތާން، ޔަމަން، ސޯމާލިއާ، ސޫދާން އަދި އެހެނިހެން ގައުމުތަކުން އެތައް ސަތޭކަ ބަޔަކު ގުއަންޓަނާމޯއަށް ގެންދިޔައެވެ. އޭގެ ތެރެއިން ގިނަ މީހުން ހައްޔަރުކުރީ ހަނގުރާމައިގެ މައިދާނަކުން ނޫނެވެ. އެއީ އިނާމު ފައިސާގެ ބަދަލުގައި ގަނެގެން ގެންދިޔަ ބަޔެކެވެ. އޭގެ ތެރެއިން ގިނަ މީހުންގެ މައްޗަށް އެއްވެސް ކުށެއްގެ ދައުވާއެއް ނުކުރެއެވެ. ބައެއް މީހުންނަކީ ކުޑަކުދިންނެވެ. މި މަރުކަޒު ވެގެން ދިޔައީ އަނިޔާގެ ނަމުން މަޝްހޫރު ތަނަކަށެވެ.
ނިދިން މަހުރޫމް ކުުރމާއި، ވޭންދެނިވި ގޮތްގޮތަށް ބޭތިއްބުމާއި، ހާއްސަ އަޑުތަކާއި އަލިތަކުގެ ބޭނުން ހިފައިގެން މީހުންގެ ބުއްދި ޣާފިލުކޮށްލުމާއި ކާންދިނުމަށް މަޖުބޫރުކުރުމާއި، އަދި ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ވަންދެން އެކަހެރިކޮށް ބޭތިއްބުން ފަދަ އަމަލުތައް ހިންގިއެވެ. މިކަންކަން އިންޓަނޭޝަނަލް ކޮމިޓީ އޮފް ދަ ރެޑް ކްރޮސް، އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ ވިސްލްބްލޯއާސް، އަދި ސަރުކާރުން އާންމުކުރި ލިޔެކިޔުންތަކުން ވަނީ ހާމަވެފައެވެ.
ގުއަންޓަނާމޯގެ ނުފޫޒު އެތަނުގެ ޖިއޮގްރަފީގެ އިމުން ބޭރަށް ފެތުރެއެވެ. މިއީ ގާނޫނު ހިންގުމުގެ އުސޫލުން ބޭރުވެވޭނެ ހާއްސަ ހާލަތެއް އުފެއްދުމަށް ކުރި ތަޖުރިބާއެކެވެ. ކިއުބާގެ ބިމުގައި އޮތުމުން އެތަނަކީ އެމެރިކާގެ ފެޑެރަލް ގާނޫނު ހިނގާ ތަނެއް ނޫން ކަމަށް އެމެރިކާއިން ވަކާލާތު ކުރިއެވެ.
އެމެރިކާގެ ކޯޓުތަކުން މިކަމާ ދެކޮޅަށް ތަކުރާރުކޮށް ހުކުމް ކުރި ނަމަވެސް، އަސީރުންނާއި ރަހީނުން މިނިވަން ކުރުން ލަސްކުރުމަށް ސަރުކާރުން އާ ގާނޫނީ ހުރަސްތައް އުފެއްދިއެވެ. މި މަރުކަޒު ވެގެން ދިޔައީ އެމެރިކާގެ އަމިއްލަ ނަފްސު މަތިވެރިކޮށް ދެކުމުގެ ރަމްޒަކަށެވެ. ދުނިޔޭގެ އެހެން ގައުމުތަކަށް އިންސާނީ ހައްގުތަކުގެ ވާހަކަ ދައްކަމުން، އަމިއްލައަށް އެ ހައްގުތަކުން ބޭރުވެގަތުމުގެ އަމަލަކަށެވެ.
ސިޔާސީ ގޮތުން ގުއަންޓަނާމޯއިން ދާހިލީ ފައިދާތަކެއް ހޯދިއެވެ. މިއީ ވެރިންނަށް އެމީހުންގެ ހަރުކަށިކަން ދައްކައި، ވޯޓުދޭ މީހުންގެ ހިތްހަމަޖެހުން ހޯދައި، އަދި އަބަދުވެސް ބިރެއް އޮތް ކަމުގެ ވާހަކަ ދަމަހައްޓަން ލިބުނު ފުރުސަތެކެވެ.
ބައިނަލްއަގްވާމީ ގޮތުން، އެމެރިކާގެ އިތުބާރު ގެއްލި، އެހެން ގައުމުތަކުގެ އިންސާނީ ހައްގުތަކުގެ މައްސަލަތަކުގައި ފާޑުކިޔުމުގެ ގާބިލުކަން ކުޑަވިއެވެ. މި ޖަލު ބަންދުކުރާނެ ކަމަށް އެތައް ފަހަރަކު ވައުދުވީ ނަމަވެސް، އަދިވެސް އެތަން ހުޅުވިފައި އެބަ އޮތެވެ. ސަބަބަކީ، ދައުލަތަކުން މިފަދަ ގާނޫނީ "ކަޅު ހޮހަޅައެއް" އުފައްދައިފިނަމަ، އޭގެން ލިބޭ ބާރު ދޫކޮށްލަން އުނދަގޫވުމެވެ.
ގުއަންޓަނާމޯއަކީ ޖަރީމާއެކެވެ. މިއީ 9/11 ގެ ފަހުން މުސްލިމުންނާ ދެކޮޅަށް އުފެއްދި ސަލާމަތީ ނިޒާމުގެ ބިންގަލެވެ. މިއީ ބިރާއި، ސިއްރުވެރިކަމާއި، އަދި ބައެއް މީހުންނަކީ ގާނޫނީ ހިމާޔަތުން ބޭރުގައި ތިބެންޖެހޭ ބައެއް ކަމަށް ގަބޫލުކުރާ ނިޒާމެކެވެ.
