ނިމިގެންދިޔަ މާލީ އަހަރުގެ ނޭދެވޭ އަސަރުތަކަށްފަހު، އާ މާލީ އަހަރު (27-2026) ގެ ފުރަތަމަ މަސް ކަމަށްވާ ޖުލައި މަހު ޕާކިސްތާނަށް ކާބޯތަކެތި އެތެރެކުރި މިންވަރު 8.12 އިންސައްތައަށް އިތުރު ވެއްޖެއެވެ. ކާބޯތަކެތީގެ އިމްޕޯޓް ބިލު ބޮޑުވުމުގެ މައިގަނޑު ސަބަބަކީ ކައްކާ ތެލުގެ ބާވަތްތައް އެތެރެކުރި މިންވަރު އިތުރުވުން ކަމަށް ޕާކިސްތާން ބިއުރޯ އޮފް ސްޓެޓިސްޓިކްސް (ޕީބީއެސް) އިން އާންމުކުރި ތަފާސްހިސާބުތަކުން ދައްކައެވެ.
ޕީބީއެސްގެ ހިސާބުތައް ދައްކާ ގޮތުން، 2026 ވަނަ އަހަރުގެ ޖުލައި މަހު ޕާކިސްތާނަށް 805.48 މިލިއަން އެމެރިކާ ޑޮލަރުގެ ކާބޯތަކެތި އެތެރެކޮށްފައިވެއެވެ. މިއީ ކުރީ އަހަރުގެ މި މުއްދަތުގައި އެތެރެކުރި 744.97 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ ކާބޯތަކެއްޗާ އަޅާބަލާއިރު ބޮޑު އިތުރުވުމެކެވެ. މީގެ އިދިކޮޅަށް، ރޯ މެޓީރިއަލްގެ ގޮތުގައި ކާމޭޒަށް ގެންނަ ކާބޯތަކެތި ބޭރުކުރި މިންވަރު އުޅެނީ އެކަށީގެންވާ ވަރަށްވުރެ ކުޑަ ކުރިއެރުމެއްގައެވެ. އެއީ 2 އިންސައްތައިގެ އިތުރުވުމެކެވެ.
ފާއިތުވި 26-2025 މާލީ އަހަރު ޕާކިސްތާނުގެ ކާބޯތަކެތީގެ އިމްޕޯޓް ބިލު ވަނީ 11.66 އިންސައްތަ މައްޗަށް ގޮސް، 9.150 ބިލިއަން ޑޮލަރަށް އަރާފައެވެ. ކުރީ އަހަރު އެ އަދަދު އުޅުނީ 8.195 ބިލިއަން ޑޮލަރުގައެވެ. އެއާއެކު، ހަމައެ އަހަރު ރޯ ކާބޯތަކެތި އެކްސްޕޯޓްކުރި މިންވަރު ވަނީ 29.49 އިންސައްތަ ދަށްވެ، 5.017 ބިލިއަން ޑޮލަރަށް ވެއްޓިފައެވެ.
ނަމަވެސް އާ މާލީ އަހަރުގެ ފެށުމާއެކު އެކްސްޕޯޓަށް ކުޑަ ކުރިއެރުމެއް ލިބުނު މައިގަނޑު ސަބަބަކީ ހަނޑުލުގެ ބާވަތްތައް އެކްސްޕޯޓްކުރި މިންވަރު 19.15 އިންސައްތައަށް އުފުލުމެވެ. މީގެ ތެރެއިން ބާސްމަތީ ހަނޑޫ އެކްސްޕޯޓްކުރި ފައިސާގެ މިންވަރު 37.37 އިންސައްތަ މައްޗަށް ގޮސްފައިވާއިރު، ބާސްމަތީ ނޫން ހަނޑުލުގެ އެކްސްޕޯޓް ވަނީ 10.11 އިންސައްތައަށް އިތުރުވެފައެވެ. އަދި ބަރުދަނުގެ މިންވަރަށް ބަލާއިރު ބާސްމަތީ ހަނޑޫ 28.78 އިންސައްތަ އަދި އާދައިގެ ހަނޑޫ 15.68 އިންސައްތަ އިތުރަށް ބޭރުކޮށްފައިވެއެވެ.
| ކާބޯތަކެތީގެ ބާވަތް / މުއާމަލާތް | ޖުލައި 2026 ގެ ބަދަލު (%) | އިތުރު ތަފްސީލު |
| ޖުމްލަ ކާބޯތަކެތި އިމްޕޯޓް | +8.12% | 805.48 މިލިއަން ޑޮލަރަށް އަރާފައިވޭ |
| ކުކިން ޕާމް އޮއިލް އިމްޕޯޓް | +18.60% | އެތެރެކުރި ބަރުދަންވެސް 3.95% އިތުރުވި |
| ބާސްމަތީ ހަނޑޫ އެކްސްޕޯޓް | +37.37% | އެކްސްޕޯޓް ކުރި ބަރުދަން 28.78% އިތުރުވި |
| މަސްމަހާމެހި އެކްސްޕޯޓް | +16.20% | އެކްސްޕޯޓް އިތުރުވި މުހިންމު ބާވަތެއް |
| މޭވާގެ އެކްސްޕޯޓް | -33.69% | އެންމެ ބޮޑު ދަށްވުމެއް އައި ބާވަތް |
| އެހެނިހެން ތަރުކާރީ | -19.13% | ބޭރުކުރި މިންވަރު ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށްވި |
ދުނިޔޭގެ ބާޒާރުގައި ހަނޑުލުގެ ދައުރުވުން ކުޑަވުމާ ގުޅިގެން ވިޔަފާރިވެރިންނަށް އެހީތެރިވުމުގެ ގޮތުން ޕާކިސްތާނުގެ މިނިސްޓްރީ އޮފް ކޮމާސްއިން ވަނީ ހަނޑޫ އެކްސްޕޯޓްކުރާ ފަރާތްތަކަށް ދޭ ސަބްސިޑީ ސްކީމް ސެޕްޓެމްބަރު 30 ގެ ނިޔަލަށް އިތުރު ތިން މަސްދުވަހަށް އާކޮށްފައެވެ. އަދި ބާސްމަތީ ނޫން ހަނޑޫ އެކްސްޕޯޓްކުރުމުން ދައްކަންޖެހޭ ލޯކަލް ޓެކްސްތަކުގެ އިނާޔަތުގެ މިންވަރުވެސް ވަނީ މަތިކޮށްފައެވެ.
އާ މާލީ އަހަރުގެ ފުރަތަމަ މަހު މަހުގެ ބާވަތްތައް އެކްސްޕޯޓްކުރި މިންވަރު 16.20 އިންސައްތަ އިތުރުވި ނަމަވެސް، ތަރުކާރީއާއި މޭވާގެ އެކްސްޕޯޓަށް ވަނީ ބޮޑު ގެއްލުމެއް ލިބިފައެވެ. އެގޮތުން ތަރުކާރީ އެކްސްޕޯޓް 19.13 އިންސައްތަ ދަށްވެފައިވާއިރު، މޭވާ އެކްސްޕޯޓް ވަނީ 33.69 އިންސައްތައަށް ވެއްޓިފައެވެ. ނަމަވެސް ދުންފަތުގެ އެކްސްޕޯޓް 77.55 އިންސައްތަ އަދި ހަވާދުގެ ބާވަތްތައް 9.95 އިންސައްތައަށް ވަނީ މަތިވެފައެވެ.
އިމްޕޯޓްގެ ބަޔަށް ބަލާއިރު، އެންމެ މަތީ އަދަދެއް ހިއްސާކުރަނީ ކައްކާ ތެލުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ޕާމް އޮއިލްއެވެ. ޕާމް އޮއިލް އެތެރެކުރި އަގު 18.60 އިންސައްތަ މައްޗަށް ގޮސްފައިވާއިރު، މިއީ ޕާކިސްތާނުގައި ކައްކާ ތެލާއި ގީ ބޭނުންކުރާ މިންވަރު އިތުރުވަމުންދާކަން ހާމަކޮށްދޭ ކަމެކެވެ. މީގެ އިތުރުން ސައިފަތް އެތެރެކުރި މިންވަރު 42.04 އިންސައްތަ އިތުރުވެފައިވާއިރު، މުގުގެ ބާވަތްތައް އެތެރެކުރި މިންވަރު ވަނީ 8.76 އިންސައްތައަށް މައްޗަށް ގޮސްފައެވެ.
ޕާކިސްތާނުގެ އިޤްތިޞާދީ މާހިރުން ދެކޭގޮތުގައި، ކާބޯތަކެތީގެ އިމްޕޯޓް ބިލު ކުޑަކުރުމަށްޓަކައި އެތެރޭގެ ދަނޑުވެރިކަން އިތުރަށް ތަރައްޤީކޮށް، ސަރަހައްދީ ބާޒާރުތަކަށް ރޯ މެޓީރިއަލްގެ ބަދަލުގައި ޕްރޮސެސްކޮށްފައިވާ ކާބޯތަކެތި ފޮނުވުމުގެ ސިޔާސަތެއް ގާއިމުކުރުން އިންތިހާއަށް މުހިންމެވެ.
