ދެކުނު އޭޝިއާގެ އެހެން ޤައުމުތަކުން އިންފްލޭޝަން ނުވަތަ ތަކެތީގެ އަގު އުފުލުން ކޮންޓްރޯލްކުރުމުގައި ކާމިޔާބީތަކެއް ހޯދަމުންދާއިރު، ބަންގްލަދޭޝްގެ އިޤްތިޞާދުގައި ތަކެތީގެ އަގު މައްޗަށް ދިއުމުގެ މައްސަލަ ހައްލުނުވެ، ސިޔާސަތުތައް އެކުލަވާލާ ފަރާތްތަކަށް ބޮޑު ގޮންޖެހުމަކަށް ވަނީ ބަދަލުވެފައެވެ. ސަރަޙައްދީ އެހެން ޤައުމުތަކުން މާލީ ނުތަނަވަސް ކަމުން އަރައިގަނެވިފައިވީ ނަމަވެސް، ބަންގްލަދޭޝްގައި އިންފްލޭޝަން ހުރީ މުޅި ސަރަޙައްދުގައިވެސް އެންމެ މަތީ މިންވަރުގައެވެ.
އޭޝިއަން ޑިވެލޮޕްމަންޓް ބޭންކު (އޭޑީބީ) ގެ ސެޕްޓެމްބަރު 2026 ގެ އަންދާޒާތައް ދައްކާ ގޮތުން، 2025–26 މާލީ އަހަރު ބަންގްލަދޭޝްގެ އަހަރީ އިންފްލޭޝަން އެވްރެޖްކޮށް 8.7 އިންސައްތައަށް އަރާނެއެވެ. އަދި 2026–27 މާލީ އަހަރު މިއަދަދު 9.0 އިންސައްތައަށް މައްޗަށް ދާނެ ކަމަށް ވަނީ ލަފާކޮށްފައެވެ.
މި ހިސާބުތަކުން އެނގެނީ ބަންގްލަދޭޝްގެ އިންފްލޭޝަނަކީ ހަމައެކަނި ދުނިޔޭގެ މާކެޓަށް އަންނަ ބަދަލުތަކާއި، މުދާ އެތެރެކުރާ ޚަރަދު ބޮޑުވުމުން އެކަނި ދިމާވާ ކަމެއް ނޫން ކަމެވެ. މިއީ އެ ޤައުމުގެ އިޤްތިޞާދީ އޮނިގަނޑާއި ސިޔާސަތުތަކުގައި ހުރި ބޮޑެތި ބަލިކަށިކަންކަމާ ގުޅިފައިވާ މައްސަލައެކެވެ.
ކާބޯތަކެތީގެ އަގުތައް މައްޗަށް ދިއުމާއި، ފައިސާގެ އަގު ވެއްޓުމާއި، އެތެރެކުރާ ތެލުގެ އަގު ބޮޑުވުމަކީ އިންފްލޭޝަން އިތުރުވާ މައިގަނޑު ސަބަބުތަކެވެ. ނަމަވެސް، ވިޔަފާރިތަކުގެ މެދުގައި ވާދަވެރިކަން ކުޑަވުމާއި، މުދާ ފޯރުކޮށްދޭ ނިޒާމު ގެ ހުރަސްތަކާއި، ދަތުރުފަތުރާއި މުދާ ރައްކާކުރާނެ ވަސީލަތްތައް އެކަށީގެންވާ ވަރަށް ނެތުމުގެ އިތުރުން މާކެޓް ސުޕަވިޜަން ނެތުމަކީ މައްސަލަ ގޯސްވާ ސަބަބުތަކެވެ.
މުދާ އުފައްދާ ޚަރަދު ބޮޑުވުމުން އަގުތައް ވަގުތުން މައްޗަށް ދިޔަ ނަމަވެސް، ޚަރަދު ކުޑަވާ ހާލަތްތަކުގައި އަގުތައް ތިރިއެއް ނުވެއެވެ. މޮނިޓަރކުރުމުގެ ނިޒާމު ބަލިކަށިވުމުގެ ސަބަބުން ވިޔަފާރިވެރިން ދަނީ އޭގެ ނާޖާއިޒު ފައިދާ ނަގަމުންނެވެ.
އިންޓްރެސްޓް ރޭޓް މަތިކުރުމަކުން އެކަނި މާކެޓުގެ މިފަދަ ނާކާމިޔާބީތަކާއި ސަޕްލައި ނިޒާމުގެ މައްސަލަތައް ހައްލެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ސަރުކާރުގެ މާލީ ސިޔާސަތުންވެސް ނުރައްކާތަކެއް ދަނީ ކުރިމަތިވަމުންނެވެ. އިޖުތިމާއީ ރައްކާތެރިކަމަށާއި ސަރުކާރު މުވައްޒަފުންގެ މުސާރައަށް ކުރާ ޚަރަދުތައް އިތުރުވަމުންދާއިރު، އާމްދަނީ ލިބޭނެ ދާއިމީ މަގުތައް ވަނީ ހަނިވެފައެވެ. 2026–27 ގެ ބަޖެޓުގައި 2.26 ލައްކަ ކުރޯޑު ޓާކާގެ ޑެފިސިޓް އުޅޭއިރު، އޭގެ ތެރެއިން 12 މިލިއަން ޓާކާ އެތެރޭގެ ވަސީލަތްތަކުން ހޯދަން ވަނީ ރާވާފައެވެ.
ސަރުކާރުން ދަރަންޏަށް ބަރޯސާވާ މިންވަރު އިތުރުވުމަކީ މާލީ މައިދާން ގައި ފައިސާ ދައުރުވުމަށް ހުރަސްއެޅި، ލޯނު ނެގުމުގެ ޚަރަދު މަތިވާނެ ކަމެކެވެ. މީގެ އިތުރުން ދެކޮޅުނުޖެހުންތައް ހަމައްޖެއްސުމަށް މާލީ އިދާރާތަކުން ފައިސާ ހޯދާ މިންވަރު އިތުރުވެއްޖެނަމަ، އިންފްލޭޝަންގެ ދެންގަނޑު އިތުރަށް ވަރުގަދަވެގެންދާނެއެވެ.
އެންމެ ފަހުން ތެލުގެ އަގަށް ގެނައި ބަދަލާއެކު އިންފްލޭޝަނަށް ވަނީ އިތުރު ލޮޅުމެއް އައިސްފައެވެ. ޑީސަލް، ޕެޓްރޯލް، އަދި ކަރާސީނު ތެލުގެ އަގު ވަނީ ލީޓަރަކުން 20 ޓާކާ ބޮޑު ކޮށްފައެވެ. ޑީސަލަކީ މުދާ އުފުލުމަށާއި، ދަނޑުވެރިކަމަށާއި، އާންމު ދަތުރުފަތުރާއި އިންޖީނުގެތަކަށް ބޭނުންކުރާ މުހިންމު ވަސީލަތަކަށްވާތީ، ތެލުގެ އަގު ބޮޑުވުމުގެ އަސަރު މުޅި އިޤްތިޞާދަށް ވަގުތުން ފޯރައެވެ. މިއީ ހަމައެކަނި ދުނިޔޭގެ ބާޒާރުގައި ތެލުގެ އަގު މައްޗަށް ދިއުމުގެ މައްސަލައެއް ނޫނެވެ.
އަނެއްކޮޅުން، އަމިއްލަ ކުންފުނިތަކުގެ އިންވެސްޓްމަންޓްތައް ވަނީ މަޑުޖެހިފައެވެ.
އެހެންކަމުން، ބަންގްލަދޭޝްއަށް މިވަގުތު ޖެހިފައިވަނީ އިންފްލޭޝަން މަތިވުމާއި، މާލީ ފިއްތުންތަކާއި، ތެލުގެ އަގު ބޮޑުވުމާއި އިންވެސްޓްމަންޓް މަޑުޖެހުމުގެ ނުރައްކާތެރި އޮއިވަރެއްގައެވެ.
