މިއަދު ސްމާޓްފޯނުތައް ހުޅުވުމަށާއި، ބޯޑަރުތަކުގެ ސަލާމަތީ ކަންކަމަށް އަދި އައިޑީކާޑު ހެދުމަށް ބޭނުންކުރާ "ބަޔޯމެޓްރިކް އައިޑެންޓިޓީ" ނުވަތަ އިނގިލީގެ ނިޝާން ބޭނުންކުރުމުގެ ނިޒާމަކީ ހުޅަނގުގެ ސައިންސްވެރިންގެ އުފެއްދުމެއް ކަމަށް ގިނަ ބަޔަކު ހީކުރެއެވެ. ނަމަވެސް، ތާރީޚުގެ ސަފުހާތައް ހުޅުވާލުމުން އެނގެނީ މި މުހިންމު ހޯދުމުގެ ފަހަތުގައިވަނީ އިންޑިއާގެ ބެންގާލަށް ނިސްބަތްވާ މުސްލިމު ހިސާބުޢިލްމުވެރިއަކާއި އޭނާގެ ހީވާގި ބައިވެރިޔާ ކަމެވެ. އަދި އެމީހުންގެ ބުރަ މަސައްކަތުގެ ފުރިހަމަ ކްރެޑިޓް އިނގިރޭސި އޮފިސަރަކު ވަގަށްނަގައި، އަމިއްލަ ނަމަށް ބަދަލުކުރި ގޮތުގެ ވާހަކައެވެ.
ކޮލޯނިއަލް ބެންގާލް އަދި އައިޑެންޓިޓީގެ މައްސަލަ
1800 ގެ އަހަރުތަކުގެ ފަހުކޮޅު، ބެންގާލްގައި ވެރިކަންކުރަމުންދިޔަ އިނގިރޭސި ސަރުކާރަށް އެންމެ ބޮޑުވި އެއް މައްސަލައަކީ ކުށްވެރިންނާއި އާންމުން އޮޅުވާލައިގެން މީހުންގެ ސޮއި ފޭކުކުރުމެވެ. މީހުން ވަކިކުރަން އެ ދުވަސްވަރު ގެންގުޅުނު ކަށީގެ މިނުން މީހުން ދެނެގަންނަ ނިޒާމަކީ ވަރަށް ނާކާމިޔާބު އެއްޗަކަށް ވިއެވެ.
އެ ދުވަސްވަރު ބެންގާލްގެ ފުލުހުންގެ އިސްވެރިޔަކަށް ހުރި އިނގިރޭސި އޮފިސަރު ސަރ އެޑްވަރޑް ހެންރީ ބޭނުންވީ، އިނގިލީގެ ނިޝާން ބޭނުންކޮށްގެން ކުށްވެރިން ދެނެގަންނާނެ ނިޒާމެއް ގާއިމުކުރުމަށެވެ. ނަމަވެސް، އޭނާއަށް ދިމާވި އެންމެ ބޮޑު ހުރަހަކީ، އެތައް ހާސް ބައެއްގެ އިނގިލީގެ ނިޝާންތައް ހިމެނޭ ކާޑުތައް، ވަކި ހިސާބު އުސޫލަކުން ތަރުތީބުކޮށް ސީދާ މީހާ ހޯދާނެ "ފޯމިއުލާ" އެއް ނޭނގުމެވެ. އެޑްވަރޑް ހެންރީއަކީ ހިސާބު ޢިލްމުވެރިއަކަށް ނުވުމުން، މި ބޮޑު މައްސަލަ ޙައްލުކުރުމަށް އޭނާ ކަލްކަތާގެ ބިއުރޯއަށް ދެ ޒުވާން އިންޑިއާ އޮފިސަރުން އައްޔަންކުރިއެވެ.
އަސްލު ބާނީން: ގާޒީ އަޒީޒުލްޙައްޤު އަދި ހެމް ޗަންދުރަ ބޯސް
ކަލްކަތާގެ ކުޑަކުޑަ އޮފީހެއްގެ ތެރޭގައި ތިބެގެން، ފޮރެންސިކް ސައިންސްގެ ތާރީޚު މުޅިން ބަދަލުކޮށްލި ދެ މީހުންނަކީ މިއީއެވެ.
-
ގާޒީ އަޒީޒުލް ޙައްޤު (މުސްލިމު ހިސާބުވެރިޔާ): ޕްރެޒިޑެންސީ ކޮލެޖުން ހިސާބާއި ތަފާސްހިސާބުގެ ރޮނގުން މަތީ ތައުލީމު ހާސިލުކުރި އަޒީޒުލް ޙައްޤަކީ ހައިރާންކުރުވަނިވި ސިކުނޑިއެއްގެ ވެރިއެކެވެ. އޭނާ އަމިއްލައަށް ދިރާސާކޮށް، އިނގިލީގެ ނިޝާންތަކުގައި ހުންނަ ބުރުތަކާއި ބައްޓަންތަކަށް ބަލައި، އެ ތަކެތި 1,024 އެތައް ގްރޫޕަށް ބަހާލެވޭނެ ހިސާބު ފޯމިއުލާއެއް އުފެއްދިއެވެ. މި ފޯމިއުލާގެ ސަބަބުން، އެތައް ލައްކަ ކާޑެއްގެ ތެރެއިން އެންމެ މިނެޓެއްގެ ތެރޭގައި ބޭނުންވާ މީހެއްގެ އިނގިލީގެ ނިޝާން ހޯދައިގަނެވޭނެ މަގު ފަހިވިއެވެ.
-
ހެމް ޗަންދުރަ ބޯސް (ބައިވެރިޔާ):
ބޯސް މަސައްކަތްކުރީ މި ނިޒާމު އަމަލީގޮތުން ބޭނުންކުރާނެ ގޮތްތައް ހޯދުމަށެވެ. އެގޮތުން އޭނާ ވަނީ ޓެލެގްރާފް ކޯޑު ސިސްޓަމެއް އުފައްދާފައެވެ. މީގެ ސަބަބުން، އެއް ރަށުން އަނެއް ރަށަށް ސިޓީ ފޮނުވުމުގެ ބަދަލުގައި، ޓެލެގްރާފް މެދުވެރިކޮށް ކޯޑެއް ބޭނުންކޮށްގެން ކުށްވެރިޔާގެ އިނގިލީގެ ނިޝާން އަނެއް ރަށުގެ ފުލުހުންނަށް ވަގުތުން ފޮނުވޭނެ ނިޒާމު އާންމު ކުރިއެވެ.
އިނގިރޭސި އޮފިސަރު ކްރެޑިޓް "ވަގަށް ނެގި" ގޮތް
1897 ވަނަ އަހަރު މި ދެ މީހުންގެ ބުރަ މަސައްކަތުން ދުނިޔޭގެ ފުރަތަމަ "ފިންގަރޕްރިންޓް ބިއުރޯ" ކަލްކަތާގައި ހުޅުވިއެވެ. ނަމަވެސް، މި ހުރިހާ މަސައްކަތެއް ނިމުމުން، އެމީހުންގެ ވެރިޔަކަށް ހުރި އިނގިރޭސި ދޮންފުތު އެޑްވަރޑް ހެންރީ، 1900 ވަނަ އަހަރު "Classification and Uses of Finger-Prints" ގެ ނަމުގައި ފޮތެއް ނެރުނެވެ.
އެ ފޮތުގައި، އަޒީޒުލް ޙައްޤު ކުރި ހުރިހާ ހިސާބުތަކަކާއި، ބޯސް އުފެއްދި ނިޒާމުގެ ފުރިހަމަ ކްރެޑިޓް އަމިއްލައަށް ނަގައި، އެ ނިޒާމަށް ދުނިޔޭގެ ކުރިމަތީގައި ނަން ދިނީ "ހެންރީ ކްލެސިފިކޭޝަން ސިސްޓަމް" (Henry Classification System) ގެ ނަމުގައެވެ. ދުނިޔޭގެ ބޮޑެތި އިދާރާތައް ކަމަށްވާ ލަންޑަންގެ ސްކޮޓްލޭންޑް ޔާޑާއި އެމެރިކާގެ އެފްބީއައި އިންވެސް މި ނިޒާމު ބަލައިގަތީ ހެންރީގެ އަމިއްލަ އުފެއްދުމެއްގެ ގޮތުގައެވެ. އެ ފޮތް ޝާއިޢުކުރިއިރު، މި ދެ އިންޑިއާ އޮފިސަރުންގެ ނަންވެސް ހިމަނާލާފައެއް ނުވެއެވެ.
ލަސްވި އިއުތިރާފް
އެތައް އަހަރެއް ވަންދެން މި ކަމުގެ ހަގީގަތް އެނގޭ މީހުން ކުރަމުން ދިޔަ ޝަކުވާތަކަށްފަހު، އަދި އެ ފޯމިއުލާއަކީ އަޒީޒުލް ޙައްޤުގެ އަމިއްލަ އުފެއްދުމެއްކަން އެޑްވަރޑް ހެންރީއަށް އަމިއްލައަށް އެއްބަސްވާން މަޖުބޫރުވުމުން، އިނގިރޭސި ސަރުކާރުން އެންމެ ފަހުން އެމީހުންގެ އަގު ވަޒަންކުރިއެވެ.
- 1924 ގައި ގާޒީ އަޒީޒުލް ޙައްޤަށް "ޚާން ބަހާދުރް" ގެ ލަގަބު އެރުވުނެވެ.
- 1925 ގައި ހެމް ޗަންދުރަ ބޯސްއަށް "ރާއީ ބަހާދުރް" ގެ ލަގަބު އެރުވުނެވެ.
އެމީހުންނަށް ދިނީ މަދު ފައިސާ ކޮޅެއްގެ ބަދަލެކެވެ. ނަމަވެސް، ތާރީޚުގެ ފޮތްތަކުގައި "ހެންރީ ސިސްޓަމް" ގެ ނަން ބަދަލެއް ނުވިއެވެ. މިއަދު އަޅުގަނޑުމެން ފޯނު ހުޅުވަން އިނގިލި ޖައްސާލާ ކޮންމެ ފަހަރަކު، އެ މަސައްކަތް ކުރަނީ މީގެ ސަތޭކައަށްވުރެ ގިނަ އަހަރު ކުރިން ކަލްކަތާގެ ކުޑަ ކޮޓަރިއެއްގައި ހުރެ މުސްލިމު ހިސާބުވެރިޔާ ގާޒީ އަޒީޒުލް ޙައްޤު ހެދި ފޯމިއުލާއެއްގެ ސަބަބުންކަން އެނގެނީ މަދު ބަޔަކަށެވެ.
