ސައުދީ އަރަބިއްޔާއާއެކު ރައްޔިތުންގެ ރައްކާތެރިކަމަށް މަދު ފިޔަވަޅުތަކެއް އެކުލެވޭ ނިއުކްލިއަރ އެއްބަސްވުމެއް އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ފާސްކުރައްވައިފި ކަމަށް ވޯލް ސްޓްރީޓް ޖާނަލް އިން ރިޕޯޓުކޮށްފިއެވެ. މިއީ ސައުދީގެ ވަލީއަހުދު މުޙައްމަދު ބިން ސަލްމާނަށް ލިބިވަޑައިގެންނެވި ބޮޑު ކާމިޔާބީއެއްގެ ގޮތުގައި ވަނީ ސިފަކޮށްފައެވެ.
މި އެއްބަސްވުމާ ގުޅިގެން ގިނަ ފަރާތްތަކަކުން ދަނީ ކަންބޮޑުވުން ފާޅު ކުރަމުންނެވެ. އެއީ ސައުދީގައި ސާފުކުރެވޭ ޔޫރޭނިއަމް ހަތިޔާރަށް ބަދަލުކުރުން ހުއްޓުވުމަށް އެކަށީގެންވާ ފިޔަވަޅުތަކެއް މިއެއްބަސްވުމުގައި އެކުލެވިގެންވޭތޯ ކުރެވޭ ސުވާލުތަކާ ގުޅިގެންނެވެ. އޮބްޒާވަރުން ފާހަގަކުރާ ގޮތުގައި، އިރާނުގެ ނިއުކްލިއަރ ޕްރޮގްރާމް ހުއްޓުވުމަށް ވޮޝިންގޓަނުން ކުރަމުންދާ މަސައްކަތަށް، ސައުދީއަށް އަމިއްލައަށް ޔޫރޭނިއަމް ސާފުކުރުމުގެ ފުރުސަތު ދިނުމުން ބޮޑެތި ހުރަސްތަކެއް ކުރިމަތިވެގެންދާނެއެވެ.
ސްޓޭޓް ޑިޕާޓްމަންޓުގެ ކުރީގެ ސީނިއާ އޮފިޝަލެއް ކަމަށްވާ ރޮބަޓް އެއިންހޯން ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، މި އެއްބަސްވުމުގެ ސަބަބުން ޗައިނާއާއި ރަޝިޔާއަށް ސައުދީގެ ބޮޑު ނިއުކްލިއަރ މާކެޓް ލިބުން ހުއްޓުވުނު ނަމަވެސް، އެކަށީގެންވާ ރެގިއުލޭޓަރީ ފިޔަވަޅުތައް ނެތުމުން ބޮޑެތި ނުރައްކާތަކެއް އެބަހުއްޓެވެ.
"މި އެއްބަސްވުމުގެ ސަބަބުން އެމެރިކާގެ ނިއުކްލިއަރ އިންޑަސްޓްރީއަށް ދިރުން ލިބި، އެމެރިކާއާއި ސައުދީގެ ގުޅުން ވަރުގަދަވެ، ރަޝިޔާއާއި ޗައިނާއަށް ސައުދީގެ ނިއުކްލިއަރ ޕްރޮގްރާމުން ޖާގަ ނުލިބި ހިފެހެއްޓޭނެ. ނަމަވެސް، ޔޫރޭނިއަމް ސާފުކުރުމަށް އެކަށީގެންވާ ހުރަސްތަކެއް ނެތްނަމަ، މެދުއިރުމަތީގައާއި އެހެން ސަރަހައްދުތަކުގައި ނިއުކްލިއަރ ހަތިޔާރު ފެތުރުމުގެ ނުރައްކާ ބޮޑުވެގެންދާނެ،" އެއިންހޯން ވިދާޅުވިއެވެ.
ޑަބްލިއުއެސްޖޭއިން ރިޕޯޓުކުރި ގޮތުގައި، މި އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ސައުދީގެ ހަކަތައިގެ އުމްރާނީ ވަސީލަތްތައް ބިނާކުރުމުގައި ބައިވެރިވާ އެމެރިކާގެ ކުންފުނިތަކަށް ދިހަވަރަކަށް ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ ފައިދާ ލިބޭނެއެވެ. ނަމަވެސް ރިޔާޟުގެ މައިގަނޑު އަމާޒަކީ އަމިއްލައަށް ޔޫރޭނިއަމް ސާފުކުރުމުގެ ގާބިލުކަން ހޯދުމެވެ.
މި އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން، ރިއެކްޓަރުތަކުގެ މަސައްކަތް ކުރިއަށްދާއިރު، ސައުދީގައި އަމިއްލައަށް ޔޫރޭނިއަމް ސާފުކުރުމަކީ ބޭރުން އިމްޕޯޓުކުރުމަށްވުރެ ވިޔަފާރީގެ ގޮތުން ފައިދާހުރި ކަމެއްތޯ ބެލުމަށް ވޮޝިންގޓަނާއި ރިޔާޟުން ދެ އަހަރުގެ ދިރާސާއެއް ކުރިއަށްގެންދާނެއެވެ. އޭގެ ނަތީޖާ ރަނގަޅުނަމަ، އެމެރިކާގެ ކުންފުނިތަކުން ސައުދީގައި ޔޫރޭނިއަމް ސާފުކުރާ މަރުކަޒެއް ބިނާކޮށްދޭނެއެވެ.
އަވައްޓެރި ޔޫއޭއީއިން ގަބޫލުކޮށްފައިވާ "ގޯލްޑް ސްޓޭންޑަޑް" ނުވަތަ އަމިއްލައަށް ޔޫރޭނިއަމް ސާފުކުރުމާއި ބޭނުންކޮށްފައިވާ ފިއުލް އަލުން އުފެއްދުން މުޅިން ދޫކޮށްލުމުގެ ޝަރުތަށް ސައުދީން ވަނީ ދެކޮޅުހަދާފައެވެ. މީގެއިތުރުން، އދ. ގެ ނިއުކްލިއަރ ވޮޗްޑޯގް (އައިއޭއީއޭ) ގެ ވަރުގަދަ ފާރަވެރިކަމާއި ފާސްކުރުމުގެ އުސޫލުތައް އެކުލެވޭ "އެޑިޝަނަލް ޕްރޮޓޮކޯލް" އަށްވެސް ސައުދީން ވަނީ އިންކާރުކޮށްފައެވެ.
މިފަދަ ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅުތައް ނެތުމުން ޔޫރޭނިއަމް ނުބައި ގޮތުގައި ބޭނުންކުރުމުގެ ފުރުސަތު އޮތްކަމަށް ފާޑުކިޔާ ފަރާތްތަކުން ބުނި ނަމަވެސް، ޓްރަމްޕް އެޑްމިނިސްޓްރޭޝަނުން ބުނަނީ ސައުދީއާއެކު ވެވޭ ވަކި އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން އެމެރިކާއިން ފޯރުކޮށްދޭ ވަސީލަތްތައް ރަނގަޅަށް މޮނިޓަރު ކުރެވޭނެ ކަމަށެވެ.
ޚާރިޖީ ސިޔާސަތުތަކުގެ މާހިރުން ފާހަގަކުރާ ގޮތުގައި، ކުރީގެ ރައީސް ޖޯ ބައިޑަންގެ ވެރިކަމުގައި ސައުދީއަށް މިފަދަ އެއްބަސްވުމެއް ދިނުމަށް ޝަރުތުކޮށްފައިވަނީ އިސްރާއީލާއެކު ޚާރިޖީ ގުޅުން ޤާއިމުކުރުމަށެވެ. ނަމަވެސް ޓްރަމްޕްގެ ސަރުކާރުން ސައުދީއަށް މި ފުރުސަތު ދިނީ އެފަދަ ސިޔާސީ ބަދަލެއް ސައުދީގެ ފަރާތުން ނުލިބެނީސް ކަމަށް މާހިރުން ބުނެއެވެ.
އީރާނުން އަމިއްލަ ނިއުކްލިއަރ ޕްރޮގްރާމް ހުއްޓާލުމަށް އެމެރިކާއިން އެދެމުންދާ ދަނޑިވަޅެއްގައި، ސައުދީއަށް ޔޫރޭނިއަމް ސާފުކުރުމުގެ ފުރުސަތު ދިނުމުން އެމެރިކާގެ ސިޔާސަތާމެދު ސުވާލުއުފެދެއެވެ. މީގެއިތުރުން، އިރާނުން ނިއުކްލިއަރ ހަތިޔާރެއް ހޯދައިފިނަމަ ސައުދީންވެސް ހަތިޔާރު ހޯދާނެ ކަމަށް ވަލީއަހުދު މުޙައްމަދު ބިން ސަލްމާން ކުރިން ވިދާޅުވެފައިވާތީ، މިއީ ސަރަހައްދީ ނިއުކްލިއަރ ވާދަވެރިކަމެއް އުފެދިގެންދާނެ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ވަނީ ސިފަވެފައެވެ.
