ޕާކިސްތާނުގެ ބެލުމުގެ ދަށުގައި އޮތް ކަޝްމީރުގައި ހޫނު ވެފައިވާ ސިޔާސީ މާހައުލެއްގެ ތެރޭގައި ޤާނޫނު ހަދާ މަޖިލީހުގެ އިންތިޚާބު ނިންމައިފިއެވެ. މި އިންތިޚާބު ވެގެން ގޮސްފައިވަނީ އެ ސަރަޙައްދުގައި އެތައް މަހެއް ވަންދެން ކުރިއަށްދިޔަ ހަމަނުޖެހުންތަކާއި މުޒާހަރާތަކާ ގުޅިގެން މުޅި ޤައުމުގެ ސަމާލުކަން ލިބިފައިވާ ބޮޑު މައްސަލައަކަށެވެ.
މި އަހަރުގެ ޖޫން މަހުގެ ކުރީކޮޅުން ފެށިގެން އެ ސަރަޙައްދުގައި މުޒާހަރާކުރާ ފަރާތްތަކާއި ސަލާމަތީ ބާރުތަކާ ދެމެދު ހިނގި ކުރިމަތިލުންތަކުގައި 40 އަށްވުރެ ގިނަ މީހުން ވަނީ މަރުވެފައެވެ. މި ހަމަނުޖެހުންތަކާ ގުޅިގެން ބޭންކުތަކާއި ވިޔަފާރިތައް ހަފުތާތަކަކަށް ބަންދުކޮށް، މޯބައިލް އަދި އިންޓަނެޓް ޚިދުމަތްތައް ވަނީ މެދުކަނޑާލާފައެވެ.
މި ހަލަބޮލިކަމުގެ ތެރޭގައި އިންތިޚާބު ބާއްވާފައިވަނީ ތިން ބަޔަކަށް ބަހާލައިގެންނެވެ.
- މިރްޕޫރު ސަރަޙައްދު: ޖުލައި 27 ގައި ވޯޓުލުން ވަނީ ބާއްވާފައެވެ.
- މުޒައްފަރާބާދު ސަރަޙައްދާއި ރެފިއުޖީންގެ 12 ގޮނޑި: އޯގަސްޓް 2 ގައި ވޯޓުލުން ކުރިއަށް ގެންގޮސްފައިވެއެވެ.
- ޕޫންޗް ސަރަޙައްދު (އެންމެ ބޮޑަށް ހަމަނުޖެހުން ހިނގި ސަރަޙައްދު): އޯގަސްޓް 10 ގައި ވޯޓުލުން ބޭއްވުމަށް ވަނީ ހަމަޖެހިފައެވެ.
މައިގަނޑު މައްސަލައަކީ ކޮބައި؟
މި ހުރިހާ ހަމަނުޖެހުންތަކެއްގެ ފަހަތުގައި އޮތް "ޖައްމޫ ކަޝްމީރު ޖޮއިންޓް އަވާމީ އެކްޝަން ކޮމިޓީ" (ޖޭ.އޭ.އޭ.ސީ) ގެ އެންމެ ބޮޑު އެއް ޑިމާންޑަކީ އިންޑިއާގެ ބެލުމުގެ ދަށުގައިވާ ކަޝްމީރުން ހިޖުރަކޮށްފައިވާ މީހުންނަށް ޚާއްޞަކޮށްފައިވާ 12 ގޮނޑި އުވާލުމެވެ.
މި 12 ގޮނޑިއަކީ ޕާކިސްތާނުގެ އެކި ސަރަޙައްދުތަކުގައި (ލާހޯރު، ރަވަލްޕިންޑީ، ސިއާލްކޮޓް ފަދަ ސަރަޙައްދުތަކުގައި) ދިރިއުޅެމުންދާ ކަޝްމީރު ރެފިއުޖީންނަށް ޚާއްޞަކޮށްފައިވާ ގޮނޑިތަކެކެވެ. މިއީ 1960ގެ އަހަރުތަކުން ފެށިގެން އަމަލުކުރަމުން އަންނަ އިންތިޚާބީ ނިޒާމެކެވެ.
-
މުޒާހަރާކުރާ ފަރާތްތަކުގެ ޚިޔާލު: މި އިންތިޚާބަކީ ސީދާ ޕާކިސްތާންގެ ދަށުގައި އޮންނަ ކަޝްމީރުގައި ގައި ދިރިއުޅޭ ރައްޔިތުންނަށް ޚާއްޞަ އިންތިޚާބަކަށްވާންޖެހޭނެ ކަމަށާއި، ސަރަޙައްދުން ބޭރުގައި ތިބޭ ބައެއްގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ މި 12 ގޮނޑިއަކީ އިންސާފުވެރި ނިޒާމެއް ނޫން ކަމަށް ޖޭ.އޭ.އޭ.ސީ އިން ބުނެއެވެ.
-
ސަރުކާރާއި ޤާނޫނީ ފަރާތްތަކުގެ ބަސް: ކަޝްމީރުގެ ސުޕްރީމް ކޯޓާއި ސަރުކާރުން ބުނާގޮތުގައި މި ގޮތަށް ގޮނޑިތައް ކަނޑައަޅާފައިވަނީ ތާރީޚީ އަދި ޤާނޫނީ ހަމަތަކެއްގެ މަތިންނެވެ. 1974 ގެ އިންޓަރިމް ޤާނޫނުއަސާސީން ވެސް ޙިމާޔަތްކޮށްފައިވާ މި ގޮނޑިތައް އުވާލެވޭނީ ހަމައެކަނި ރަސްމީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ އިސްލާޙަކުން ކަމަށާއި، ބާރުގެ ބޭނުންކޮށްގެން ނުވަތަ މުޒާހަރާކޮށްގެން އެކަން ނުކުރެވޭނެ ކަމަށް ކޯޓުން ކަނޑައަޅާފައިވެއެވެ.
މި 12 ގޮނޑީގެ މައްސަލައަކީ މިހާރު ކަޝްމީރުގެ ސިޔާސީ މަސްރަޙު ހޫނުވެ، ޑިމޮކްރެޓިކް ހަމަތަކާއި އަމިއްލަ ވެރިކަމުގެ ބާރުތަކާ މެދު ބޮޑެތި ސުވާލުތަކެއް އުފެދިފައިވާ މައިގަނޑު ސަބަބެވެ.
