26 އަހަރަށްފަހު، އެމެރިކާއިން ހިމަބިހި ނައްތާލެވިފައިވާ ޤައުމެއްގެ ދަރަޖަ ގެއްލިއްޖެ

2000 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން އެމެރިކާއިން ދަމަހައްޓަމުން އައި "ހިމަބިހި ނައްތާލެވިފައިވާ ޤައުމެއް" ގެ ދަރަޖަ، އެ ޤައުމަށް ގެއްލިފައިވާ ކަމަށް ވޯލް ސްޓްރީޓް ޖާނަލްއިން ރިޕޯޓުކޮށްފިއެވެ. މި ދަރަޖަ ގެއްލިފައިވަނީ އެމެރިކާގެ އެކި ސަރަޙައްދުތަކުގައި ހިމަބިހި ފެތުރުން ކޮންޓްރޯލް ނުވެ، ބަލި ފެތުރޭ މިންވަރު އިތުރުވުމާ ގުޅިގެންނެވެ.

ޕޭން އެމެރިކަން ހެލްތު އޯގަނައިޒޭޝަން (ޕާހޯ) އިން ނިންމާފައިވާ ގޮތުގައި، އެމެރިކާގެ އެތެރޭގައި އެއް ވައްތަރެއްގެ ހިމަބިހީގެ ވައިރަހެއް މެދުނުކެނޑި 12 މަސްދުވަހަށްވުރެ ގިނަ ދުވަހު ދައުރުވެ، ޢާންމުންގެ މެދުގައި ފެތުރެމުން ގޮސްފައިވެއެވެ. ބައިނަލްއަޤުވާމީ ޞިއްޙީ މިންގަނޑުތަކަށް ބަލާއިރު، އެއް އަހަރަށްވުރެ ގިނަ ދުވަހު ޤައުމެއްގެ އެތެރޭގައި ބަލި ފެތުރުން ދެމިއޮތުމަކީ އެ ބައްޔަކީ އެ ޤައުމެއްގައި ޢާންމުވެފައިވާ ބައްޔެއްގެ ގޮތުގައި އަލުން ކަނޑައެޅުމަށް ފުދޭ ކާފީ ސަބަބެކެވެ. ޕާހޯގެ މި ނިންމުމަށް އެންމެ ބޮޑަށް ބާރުދީފައިވަނީ ޔޫޓާ ސްޓޭޓްގައި 700 އަށްވުރެ ގިނަ މީހުންނަށް ހިމަބިހި ޖެހި، މުޖުތަމަޢުގެ ތެރޭގައި ބަލި ފެތުރުން މެދުނުކެނޑި ކުރިއަށްދިޔުމުންނެވެ.

އެމެރިކާގެ ސެންޓަރސް ފޯ ޑިޒީޒް ކޮންޓްރޯލް އެންޑް ޕްރިވެންޝަން (ސީޑީސީ) ގެ ތަފާސްހިސާބުތައް ދައްކާ ގޮތުން، 2026 ވަނަ އަހަރުގެ ނޮވެމްބަރު މަހުގެ މެދުތެރެއާ ހަމައަށް އެ ޤައުމުގެ އެތައް ސްޓޭޓަކާއި، ނިއުޔޯކް ސިޓީ އަދި ޑިސްޓްރިކްޓް އޮފް ކޮލަމްބިއާއިން ހިމަބިހި ޖެހިފައިވާ 5،400 އަށްވުރެ ގިނަ މީހުން ވަނީ ރެކޯޑުކުރެވިފައެވެ. މިއީ 2025 ވަނަ އަހަރު މުޅި އަހަރު ތެރޭގައި ރިޕޯޓުކުރެވުނު 2،289 ކޭސްއާ އަޅާބަލާއިރު ދެގުނައަށްވުރެ އިތުރު އަދަދެކެވެ. އަދި މިއީ 1990 ގެ އަހަރުތަކުގެ ކުރީކޮޅަށްފަހު އެއް އަހަރެއްގެ ތެރޭގައި އެމެރިކާއިން ހިމަބިހި ފެނުނު އެންމެ މަތީ މިންވަރުވެސް މެއެވެ. 2025 ވަނަ އަހަރު ފެށުނީއްސުރެ މިހާތަނަށް ގާތްގަނޑަކަށް 7،500 މީހުންނަށް މި ބަލި ޖެހިފައިވާއިރު، ބަލީގައި މަދުވެގެން 13 މީހުން ވަނީ މަރުވެފައެވެ. ބަލި ޖެހުނު މީހުންގެ ބޮޑު އިންސައްތައަކީ ވެކްސިން ނުޖަހާ ތިބި މީހުން ނުވަތަ ވެކްސިން ފުރިހަމަކޮށްފައިވާކަން ކަށަވަރުނުވާ ފަރާތްތަކެވެ.

ހިމަބިއްސަކީ އިންސާނުންގެ މެދުގައި އެންމެ ހަލުވިކަމާއެކު ގައިންގަޔަށް އަރާ އެއް ވައިރަހެވެ. މި ބަލިން ރައްކާތެރިވުމަށް ދޭ އެމްއެމްއާރު ވެކްސިންގެ ދެ ޑޯޒް ފުރިހަމަކުރުމުން ބަލި ޖެހުމުން ގާތްގަނޑަކަށް 97 އިންސައްތަ ރައްކާތެރިކަން ލިބިދެއެވެ. ޞިއްޙީ ދާއިރާގެ މާހިރުން ފާހަގަކުރައްވާ ގޮތުގައި، އެމެރިކާގައި ހިމަބިހި އަލުން ފެތުރެން މެދުވެރިވި މައިގަނޑު ސަބަބަކީ ކުޑަކުދިންނަށް ވެކްސިން ދޭ މިންވަރު ދަށްވުމެވެ. އެގޮތުން، މުޖުތަމަޢުގައި ބަލި ފެތުރުން ހުއްޓުވުމަށް ބޭނުންވާ 95 އިންސައްތައިގެ މިންގަނޑަށްވުރެ ގިނަ ސަރަޙައްދުތަކުގައި ވެކްސިން ޖަހާ ނިސްބަތް ވަނީ ދަށަށް ގޮސްފައެވެ. މީގެ އިތުރުން، ވެކްސިން ޖެހުމާމެދު އާންމުންގެ މެދުގައި އުފެދިފައިވާ ޝައްކުތަކާއި ދެކޮޅުވެރިކަން އިތުރުވުމަކީވެސް މިކަމަށް މަގުފަހިވި ސަބަބެއް ކަމަށް މާހިރުން ދެކެއެވެ.

ސީޑީސީގެ އޮފިޝަލުން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި، ހިމަބިހި ނައްތާލެވިފައިވާ ޤައުމެއްގެ ދަރަޖަ ގެއްލުމަކީ ރަމްޒީ ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް، އޭގެ ސަބަބުން ބަލި ކޮންޓްރޯލްކުރުމަށް ދުވަހުން ދުވަހަށް ކުރަމުންދާ މަސައްކަތްތަކަށް ބަދަލެއް ނާންނާނެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް، މިއީ އެމެރިކާ ބައްރުގައި ހިމަބިހި ކޮންޓްރޯލްކުރުމުގައި ނަމޫނާ ޤައުމެއްގެ ގޮތުގައި އެމެރިކާއިން ހޯދާފައިވާ ޢާންމު ޞިއްޙަތުގެ ކާމިޔާބީއަކަށް ލިބުނު ހީނަރުކަމެކެވެ. ދުނިޔޭގެ ޞިއްޙަތު ޖަމްޢިއްޔާ (ޑަބްލިއުއެޗްއޯ) އާ ގުޅުންހުރި އިދާރާތަކުން ކުރި މިފަދަ ދިރާސާތަކަށްފަހު، ކެނެޑާ ފަދަ އެހެން ބައެއް ޤައުމުތަކަށްވެސް ދާދިފަހުން ވަނީ މި ދަރަޖަ ގެއްލިފައެވެ.

އެމެރިކާގެ އެކި ސްޓޭޓްތަކުގައި ހިމަބިހި ފެތުރުން އަދިވެސް މެދުނުކެނޑި ކުރިއަށްދާތީ، ޚާއްސަކޮށް ވެކްސިންގެ ޑޯޒްތައް ފުރިހަމަނުކުރާ ފަރާތްތަކުން ވީ އެންމެ އަވަހަކަށް ވެކްސިން ޖެހުމަށް ޞިއްޙީ އިދާރާތަކުން ދަނީ ތަކުރާރުކޮށް އިލްތިމާސްކުރަމުންނެވެ.

ހިއްސާ ކުރައްވާ!