ޕާކިސްތާނުގެ ހިއުމަން ރައިޓްސް ކޮމިޝަނާއި އިންޓަރނޭޝަނަލް ފެޑެރޭޝަން ފޯ ހިއުމަން ރައިޓްސް ގުޅިގެން ނެރުނު ރިޕޯޓެއްގައި، އެ ގައުމުގެ އަދުލުއިންސާފުގެ ނިޒާމާ މެދު ބޮޑެތި ކަންބޮޑުވުންތަކެއް ވަނީ ފާޅުކޮށްފައެވެ. އެ ރިޕޯޓުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި ކޮރަޕްޝަނަކީ މިހާރު ހަމައެކަނި މަދު ބައެއްގެ މައްސަލައެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި އެއީ މުޅި ނިޒާމުގެ ތެރެއަށް ވަދެފައިވާ ކަމެކެވެ. މީގެ ސަބަބުން ކޯޓުތަކުގެ މިނިވަންކަން ގެއްލި، އާންމު ރައްޔިތުންނަށް ހަމަހަމަކަމާއެކު އިންސާފު ހޯދުމަށް ވަނީ ހުރަސް އެޅިފައެވެ.
ގާނޫނީ ވަކީލުންނާއި، ކުރީގެ ފަނޑިޔާރުންނާއި، ނޫސްވެރިންގެ ބަސްދީގަތުންތަކުގެ މައްޗަށް އެކުލެވޭ މި ރިޕޯޓުގައިވާ ގޮތުން، ގާނޫނީ މަރުހަލާގެ ކޮންމެ ހިސާބަކުން ވެސް ކޮރަޕްޝަން ފެންނަން އެބަހުރެއެވެ. ފުލުހުންނަށް މައްސަލަ ހުށަހެޅުމަށާއި، ތަހުގީގު ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށާއި، ކޯޓުގެ ލިޔެކިޔުންތައް ހޯދުމުގެ އިތުރުން އަޑުއެހުންތައް އަވަސްކުރުމަށް ވެސް ރިޝްވަތު ދޭންޖެހޭ ކަމަށް ތުހުމަތުކޮށްފައިވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން، ކޯޓުތަކުގައި ނުނިމި ހުރި މައްސަލަތައް ގިނަވުމާއި އުސޫލުތައް ސާފުނުވުމުގެ ސަބަބުން، އާންމު ރައްޔިތުންނަށް މަޖުބޫރުވަނީ ފައިސާ ދޭށެވެ. އަދި ވަޒީފާ ދިނުމާއި މަގާމުތަކަށް މީހުން އައްޔަންކުރުމުގައި ގާބިލްކަމަށް ބެލުމުގެ ބަދަލުގައި އާއިލީ އަދި އަމިއްލަ ގުޅުންތަކަށް އިސްކަންދޭކަން ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ.
އެންމެ ކަންބޮޑުވާ ކަމަކީ، ފަނޑިޔާރުން އައްޔަންކުރުމާއި ވަކިކުރުމާ ގުޅޭގޮތުން ގާނޫނުއަސާސީއަށް ފަހުން ގެނައި ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުންނާއި، ބާރުގަދަ މުއައްސަސާތަކުގެ ނުފޫޒާ ހުރެ ކޯޓުތަކުގެ މިނިވަންކަން ބަލިކަށިވެފައިވުމެވެ. ރިޕޯޓުގައި ބުނެފައިވަނީ ކޮރަޕްޝަން މިހާރު ފެތުރިފައިވަނީ މުޅި ނިޒާމު ހަލާކުކޮށްލާ ފަދަ ބޮޑު މިންވަރަކަށް ކަމަށެވެ.
އިސްލާހީ ބަދަލުތަކަށް ބޭނުންވުން:
މި ރިޕޯޓުން ދޭ އެންމެ މުހިންމު މެސެޖަކީ ކޮރަޕްޝަނުގެ ސަބަބުން ކޯޓުތަކަށް އޮންނަންޖެހޭ އިތުބާރު ގެއްލި، ފައިސާއާއި ނުފޫޒު ނެތް ނިކަމެތި ރައްޔިތުންނަށް އޭގެ ބޮޑު އަގު ދައްކަންޖެހުމެވެ. މިހާރު ހުރި ފިޔަވަޅުތަކުން ކޮރަޕްޝަން ހުއްޓުވުމަށް އެދެވޭ ނަތީޖާއެއް ނުނެރެވޭއިރު، ގޯސްކޮށް ކަންތައް ކުރާ މީހުންގެ މައްސަލަ ރިޕޯޓްކުރާ މީހުންނަށް ގާނޫނީ ރައްކާތެރިކަމެއް ނެތުމަކީ ވެސް މައްސަލައެކެވެ.
ރިޕޯޓުގައި ގާނޫނުއަސާސީގެ 26 އާއި 27 ވަނަ އިސްލާހު އުވާލުމަށް ގޮވާލާފައިވާ ގޮވާލުމަކީ ޚިޔާލުތަފާތުވުންތައް ހުރި ކަމެއް ނަމަވެސް، ނިޒާމު އިސްލާހުކުރަން ހުށަހެޅި ގިނަ ކަންތައްތަކަށް ބޮޑު ތާއީދެއް އެބައޮތެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި:
- ސާފު އުސޫލުތަކެއްގެ ދަށުން މައްސަލަތައް ތާވަލުކުރުން.
- ކޯޓުގެ ފީތަކާއި އަޑުއެހުންތަކުގެ ތާވަލު އޮންލައިންކޮށް ފެންނަން ހުރުން.
- ފަނޑިޔާރުންގެ މާލީ ބަޔާންތައް ހާމަކުރުން.
- ޝަކުވާތައް އަވަހަށް ބަލައި ފިޔަވަޅު އެޅުމާއި މައްސަލަ ރިޕޯޓްކުރާ މީހުންނަށް ހިމާޔަތް ދިނުން.
ޕާކިސްތާނުގެ އަދުލުއިންސާފުގެ ނިޒާމަށް ރައްޔިތުންގެ އިތުބާރު އަލުން ހޯދޭނީ ހަމައެކަނި ވައުދުތަކަކުން ނޫނެވެ. އެކަން ކުރެވޭނީ އިންސާފު ހޯދުމަކީ ފައިސާއާއި، ނުފޫޒާއި، ނުވަތަ ސިޔާސީ ފިއްތުންތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ ކަމެއް ނޫންކަމާއި، އެއީ ހަމައެކަނި ގާނޫނުގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ ކަމެއްކަން ރައްޔިތުންނަށް އަމަލުން ސާބިތުކޮށްދީގެންނެވެ.
