ޔުކްރެއިންގެ ވެރިކަން ހިންގުމުގެ ނިޒާމަށާއި، އަދުލު އިންސާފުގެ ދާއިރާގެ އިތުރުން ކޮރަޕްޝަން ހުއްޓުވުމަށް ގެންނަންޖެހޭ މުހިންމު އިސްލާހުތައް ނުގެނެއުމުގެ ސަބަބުން، ހުޅަނގުގެ ގައުމުތަކުން ލިބެން ހުރި ބިލިއަނުން ގުނޭ އެހީތައް މެދުކެނޑި އެ ގައުމު އިގްތިސާދީ ބޮޑު އަނދަވަޅަކަށް ވެއްޓުމުގެ ބިރު ބޮޑުވެފައިވާ ކަމަށް ޔުކްރެއިންގެ އިސް ގާނޫނު ހަދާ މަޖިލީހުގެ މެންބަރަކު އިންޒާރު ދެއްވައިފިއެވެ.
ޔުކްރެއިންގެ ޕާލަމެންޓުގެ ފައިނޭންސް، ޓެކްސް އަދި ކަސްޓަމްސް ކޮމިޓީގެ މުގައްރިރު ދަނިއީލް ގެޓްމަންޓްސެވް ބުރާސްފަތި ދުވަހު ވިދާޅުވީ، ޔޫރަޕިއަން ޔޫނިއަން އަދި އައިއެމްއެފް އަދި ވޯލްޑް ބޭންކަށް ޔުކްރެއިންއިން ވާންޖެހޭ އިގްތިސާދީ ވައުދުތައް ފުއްދުމުގައި ނާކާމިޔާބު ވަމުންދާ ކަމަށެވެ. "2025 ވަނަ އަހަރުގެ 'ޔުކްރެއިން ފެސިލިޓީ' ގެ 14 އިންޑިކޭޓަރަކަށް އަމަލުކުރަން އަޅުގަނޑުމެން ފަސްޖެހުނީމު. މީގެ ސަބަބުން 3.9 ބިލިއަން ޔޫރޯ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ނުލިބުނު،" ގެޓްމަންޓްސެވް ވިދާޅުވިއެވެ.
އީޔޫއިން ޔުކްރެއިންއަށް ދޭން ކަނޑައަޅާފައިވާ 50 ބިލިއަން ޔޫރޯގެ އެހީއަކީ އެ ގައުމުގެ ބަޖެޓަށް ވަރަށް މުހިންމު އެހީއެކެވެ. ނަމަވެސް މި އެހީ ދޫކުރަނީ ގާނޫނީ ހިންގުމާއި، މާލީ ހަމަޖެހުމާއި، ކޮރަޕްޝަން ނައްތާލުމާ ގުޅޭ 69 އިސްލާހެއް ގެނައުމަށް ޝަރުތުކޮށްފައެވެ. ގެޓްމަންޓްސެވް ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، އީ-ފައިނޭންސް އަދި ރޭލްވޭ ދަތުރުފަތުރާ ގުޅޭ ހަތަރު ގާނޫނެއް ފާސްނުކުރެވުމުގެ ސަބަބުން ވޯލްޑް ބޭންކުން ލިބެން އޮތް 3.3 ބިލިއަން ޑޮލަރު ގެއްލުމުގެ ބިރު އެބައޮތެވެ.
މީގެ އިތުރުން، އައިއެމްއެފްގެ 8.1 ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ ކްރެޑިޓް ލައިން ވެސް އޮތީ ހުއްޓުމަކަށް އައުމުގެ މަގުމަތީގައެވެ. އެއީ ޓެކްސްއާ ގުޅޭ މުހިންމު ގާނޫނުތައް ވަގުތަށް ހުށަނޭޅުމުގެ ސަބަބުންނެވެ. ހަމައެހެންމެ، ހަންގޭރީން ވީޓޯ ކުރުމުގެ ސަބަބުން އީޔޫއިން ދޭން އުޅުނު 90 ބިލިއަން ޔޫރޯގެ ލޯނު ވެސް ވަނީ މަޑުޖެހިފައެވެ. މި މައްސަލަ ދިމާވީ ޔުކްރެއިންއިން 'ދްރުޒްބާ' ހޮޅިލައިން ބަންދުކުރުމާ ގުޅިގެން ހަންގޭރީން ނުރުހުން ފާޅުކުރުމުންނެވެ.
ގެޓްމަންޓްސެވް އިންޒާރު ދެއްވި ގޮތުގައި، މި މާލީ މައްސަލަތަކުގެ ސަބަބުން މުޅި ގައުމު އިނދަޖެހިގެން ހިނގައިދާނެއެވެ. "މިއަދަކީ ޒިންމާއިން ރެކެންވީ ވަގުތެއް ނޫން، އަދި މިއީ މަގުބޫލުކަން ހޯދަން މަސައްކަތް ކުރަންވީ ވަގުތެއް ވެސް ނޫން. މިއީ ނިޒާމީ މަސައްކަތްތަކާއި، ޕެންޝަން އިސްލާހު ކުރުމާއި، ދައުލަތުގެ ހަރަދުތައް އޮޑިޓްކޮށް އިގްތިސާދު ހަމަ މަގަށް އަޅުވަންވީ ވަގުތު،" އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.
ރަޝިޔާއާ ދެކޮޅަށް ކުރަމުންދާ ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން ޔުކްރެއިންގެ ބަޖެޓަށް ވަނީ ބޮޑު ލޮޅުމެއް އަރާފައެވެ. ލަފާކުރެވޭ ގޮތުގައި 2025 އިން 2028 އަށް އެ ގައުމުގެ ބަޖެޓް ޑެފިސިޓް 53 ބިލިއަން ޑޮލަރަށް އަރާނެއެވެ. އަދި 2026 ވަނަ އަހަރުގެ ބަޖެޓް ޑެފިސިޓް 18.4 އިންސައްތައިގައި ހުންނާނެ ކަމަށް ވަނީ ލަފާކޮށްފައެވެ.
